Phù là sự ứ đọng dịch ngoài lòng mạch, thường ở mô kẽ; hậu quả có thể gây thiếu oxy mô, rối loạn trao đổi chất, phù phổi, phù não.

Phù có thể gặp ở nhiều mô, nhưng hay được nhấn mạnh ở mô dưới da, phổi và não vì dễ quan sát và có ý nghĩa lâm sàng cao.

Sung huyết là tăng lượng máu trong mô/cơ quan. Có thể là sung huyết động mạch hoặc sung huyết tĩnh mạch.

Sung huyết động mạch do giãn động mạch/tiểu động mạch, máu đến nhiều nên vùng mô đỏ tươi, nóng, căng.

Sung huyết tĩnh mạch là quá trình thụ động do máu thoát đi khó, gây ứ máu nghèo oxy nên mô tím sẫm và lạnh hơn.

Xuất huyết là máu ra khỏi lòng mạch, có thể ra ngoài cơ thể hoặc vào mô/khoang cơ thể.

Tràn máu màng phổi là máu tích tụ trong khoang màng phổi, thuộc xuất huyết nội.

Huyết khối là cục máu hình thành trong lòng mạch hoặc buồng tim khi cơ thể còn sống.

Huyết khối trắng chủ yếu gồm tiểu cầu, thường gặp ở động mạch, nơi dòng máu chảy nhanh.

Nhồi máu là hoại tử mô do thiếu máu cục bộ, thường do tắc động mạch nuôi.

Sung huyết phổi thường liên quan đến ứ máu phía sau tim trái, gặp trong suy tim trái hoặc hẹp van hai lá.

Suy tim phải làm máu tĩnh mạch hệ thống ứ lại, gan là cơ quan dễ bị sung huyết tĩnh mạch.

Xuất huyết có thể do rối loạn cầm máu nguyên phát, rối loạn đông máu thứ phát hoặc chấn thương/tổn thương thành mạch.

Dòng máu chậm thuận lợi cho hình thành huyết khối đỏ, thành phần chính thường là fibrin và hồng cầu.

Huyết khối thường hình thành khi có tổn thương nội mô tim mạch, rối loạn dòng chảy hoặc tình trạng máu tăng đông.

Máu từ tim phải đi lên phổi, nên mảnh huyết khối bong ra từ tim phải dễ gây huyết tắc phổi.

Máu từ tim trái đi vào hệ động mạch lớn, nên huyết khối tim trái có thể gây tắc mạch não, thận, lách hoặc chi.

Phần lớn huyết tắc là mảnh huyết khối bong ra, di chuyển theo dòng máu rồi kẹt lại gây tắc mạch.

Huyết tắc có thể làm tắc dòng máu, gây co mạch, tạo huyết khối tại chỗ, nhiễm khuẩn, nhồi máu hoặc hoại thư.

Nhồi máu trắng hay gặp ở cơ quan đặc, tuần hoàn tận như tim, lách, thận; ổ nhồi máu thường nhạt màu, giới hạn rõ.

Suy tim trái làm máu từ phổi về tim trái khó thoát, gây sung huyết tĩnh mạch phổi, có thể dẫn tới phù phổi.

Sung huyết động mạch do máu động mạch đến nhiều nên đỏ, nóng; sung huyết tĩnh mạch do máu ứ nghèo oxy nên tím sẫm, nhiệt độ giảm.

Thận là cơ quan đặc, thường tạo nhồi máu trắng khi tắc động mạch; ổ nhồi máu hay có dạng hình nêm.

Nhồi máu đỏ thường gặp ở cơ quan có tuần hoàn kép hoặc khi vùng nhồi máu có xuất huyết rõ.

Ổ nhồi máu là vùng hoại tử, sau đó có phản ứng viêm và sửa chữa. Phần lớn tạo sẹo; riêng não dễ hóa lỏng thành bọc dịch.

Huyết khối từ hệ tĩnh mạch về tim phải rồi lên động mạch phổi, nên biến chứng điển hình là huyết tắc phổi.

Huyết khối từ tim trái đi theo động mạch chủ đến các cơ quan hệ thống, trong đó não là vị trí nguy hiểm.

Huyết tắc là vật lạ trong lòng mạch, bị dòng máu đẩy đi rồi mắc lại, làm hẹp hoặc tắc lòng mạch.

Não nằm trong hộp sọ kín, phù não làm tăng áp lực nội sọ, chèn ép mô não và có thể đe dọa tính mạng.

Phù phổi làm dịch tích tụ trong mô kẽ/phế nang, cản khuếch tán khí, gây giảm oxy máu.

Sốc là rối loạn huyết động và chuyển hóa nặng, trong đó hệ tuần hoàn không đảm bảo tưới máu đủ cho mô, gây thiếu oxy và thiếu dinh dưỡng tế bào.

Sốc có thể do tim bơm yếu hoặc do giảm thể tích tuần hoàn, cả hai đều làm giảm tưới máu mô.

Sốc gây giảm tưới máu mô, thiếu oxy và rối loạn vi tuần hoàn, vì vậy có thể gặp phù, chảy máu, huyết khối và hoại tử tế bào ở nhiều cơ quan.

Những cơ quan nhạy với thiếu oxy và phụ thuộc tưới máu liên tục như não, tim, thận, phổi dễ bị tổn thương nặng trong sốc.

Hậu quả nhồi máu phụ thuộc vị trí và kích thước. Cơ tim là cơ quan sống còn, nên ổ nhồi máu lớn có thể gây suy tim, rối loạn nhịp hoặc tử vong.