Phòng chống sốt rét cần tác động đồng thời vào 3 khâu: nguồn lây, trung gian truyền bệnh và khối cảm thụ.

Nguồn lây là người bệnh hoặc người mang KST sốt rét, nên cần phát hiện sớm và điều trị đúng, đủ, triệt để.

Xét nghiệm máu tại tuyến xã giúp phát hiện sớm KST sốt rét ở người sốt hoặc nghi sốt rét.

Ngủ màn là biện pháp bảo vệ khối cảm thụ, giúp tránh muỗi Anopheles đốt truyền bệnh.

Sốt rét lây truyền chủ yếu qua muỗi Anopheles cái mang thoa trùng.

Ao tù, nước đọng là nơi muỗi sinh sản; xử lý môi trường giúp giảm bọ gậy và mật độ muỗi.

Sốt ở vùng sốt rét cần được khám và xét nghiệm máu để phát hiện KST kịp thời.

Màn tẩm hóa chất vừa ngăn muỗi đốt vừa hỗ trợ diệt hoặc xua muỗi.

Thả cá hoặc sinh vật phù hợp giúp tiêu diệt bọ gậy mà không làm bẩn nguồn nước.

Người chưa mắc bệnh nhưng có nguy cơ phơi nhiễm cần được bảo vệ bằng thuốc phòng theo hướng dẫn y tế.

Hết sốt không đồng nghĩa đã sạch KST; nếu còn KST trong máu, người bệnh vẫn có nguy cơ tái phát hoặc làm nguồn lây.

Điều trị sớm làm giảm biến chứng; điều trị đúng và triệt để giúp loại bỏ KST, hạn chế nguồn lây.

Người đi đến hoặc từ vùng sốt rét về có nguy cơ nhiễm bệnh, cần theo dõi để phát hiện và xử trí kịp thời.

Tài liệu nêu khoảng theo WHO là 0,08–0,5 g/m², tại Việt Nam thường dùng 0,1 g/m².

Muỗi Anopheles là trung gian truyền bệnh; bỏ qua chống muỗi sẽ không cắt được đường truyền từ người bệnh sang người lành.

ICON và sumithion là hóa chất được dùng để phun theo hướng dẫn chuyên khoa.

Khi người dân hiểu sốt rét do muỗi truyền, họ sẽ chủ động ngủ màn, diệt muỗi và đi xét nghiệm khi có sốt.

Ao tù, bụi rậm, cống rãnh ứ đọng tạo điều kiện cho muỗi phát triển; cải tạo môi trường giúp giảm vector.

Mục tiêu là tiếp tục giảm mắc, giảm chết và tiến tới loại trừ bệnh sốt rét vào năm 2030.

Đặc điểm dịch tễ như loài Plasmodium, vector, thời tiết khí hậu là cơ sở để chọn biện pháp phù hợp.

Phát màn chủ yếu bảo vệ người lành và giảm muỗi đốt, nhưng người mang KST vẫn còn là nguồn lây nếu không được phát hiện và điều trị.

Còn KST trong máu nghĩa là vẫn chưa xử lý triệt để nguồn lây, cần quản lý và điều trị tiếp.

Đây là tình huống có cả nguồn lây, vector và khối cảm thụ nguy cơ cao, nên phải can thiệp đồng thời cả 3 khâu.

Phát hiện sớm giúp điều trị sớm, giảm thời gian người bệnh mang KST trong máu và giảm khả năng lây sang muỗi.

Ngủ màn tẩm hóa chất trực tiếp hạn chế muỗi tiếp xúc và đốt người; các lựa chọn còn lại chủ yếu xử lý nơi sinh sản của muỗi.

Phun hóa chất cần đúng loại, đúng kỹ thuật và đúng chỉ định; làm sai có thể giảm hiệu quả, lãng phí hoặc không kiểm soát được vector.

Phát triển kinh tế - xã hội hỗ trợ lâu dài, nhưng trước mắt vẫn phải tiến hành các biện pháp chuyên môn như chống vector, chẩn đoán, điều trị và bảo vệ người lành.

Vector là mắt xích quan trọng trong lây truyền; giảm muỗi và muỗi đốt giúp giảm lây lan trong cộng đồng.

Người đến vùng sốt rét nên dùng thuốc phòng theo hướng dẫn, đồng thời vẫn cần tránh muỗi đốt.

Kế hoạch phải dựa trên nguồn lực thực tế: tài chính, hệ thống y tế, cộng đồng và điều kiện kỹ thuật hiện có.

Lượng hóa chất = 0,1 × 20 = 2 g. Đây là dạng tính trực tiếp theo liều g/m².

Lượng cần = 0,1 × 50 = 5 g. Dễ nhầm nếu đổi sai đơn vị hoặc nhân thiếu một chữ số.

Tối thiểu = 0,08 × 30 = 2,4 g; tối đa = 0,5 × 30 = 15 g.

Phun hóa chất tác động vào vector, nhưng người mang KST vẫn cần được xét nghiệm và điều trị để cắt nguồn lây.

Phòng chống sốt rét hiệu quả phải đồng thời xử lý người mang KST, muỗi truyền bệnh và bảo vệ người lành; làm đơn độc một khâu dễ bỏ sót mắt xích lây truyền.