Giải thích: Chuyển amin giúp tập trung nhóm –NH₂ từ nhiều acid amin lên α-ketoglutarat → glutamat, giảm giải phóng NH₃ tự do và chuẩn bị cho khử amin/chu trình ure.

Giải thích: NH₃ được “bắt” vào α-KG để tạo glutamat → giảm α-KG, làm Krebs giảm, não thiếu ATP → rối loạn ý thức/hôn mê.

Giải thích: CPS-I/OTC là bước sớm của chu trình ure. Hỏng → NH₃ không chuyển thành ure → tăng NH₃ máu, đặc biệt nguy hiểm với hệ thần kinh.

Giải thích: Enzyme chu trình ure phân bố ở ty thể và bào tương, gan là nơi có đầy đủ nên mới khử độc NH₃ hiệu quả.

Giải thích: AST: glutamat + oxaloacetat ↔ α-KG + aspartat. Aspartat đi vào chu trình ure để cung cấp nitơ thứ hai.

Giải thích: Glutamin “đóng gói” NH₃ thành nhóm amid → giảm độc tính, vận chuyển về gan/thận để xử lý.

Giải thích: Chu trình glucose–alanin: cơ tạo alanin từ pyruvat (nhận amin) → đưa về gan: alanin → pyruvat (tân tạo glucose) + NH₃ (vào ure).

Giải thích: Acetyl-CoA vào Krebs sẽ mất carbon dưới dạng CO₂, nên không tạo glucose ròng → leucin/lysine là chỉ sinh ceton.

Giải thích: Thiếu năng lượng/thiếu insulin hiệu quả → cơ thể huy động protein → acid amin vào gan để tạo năng lượng và tân tạo glucose.

Giải thích: Suy gan → ure hóa NH₃ giảm → NH₃ tăng → độc thần kinh (bệnh não gan).

Giải thích: Khung carbon acid amin đi vào các ngã rẽ năng lượng (Krebs/glucose/keton), còn nitơ phải được xử lý an toàn qua ure; rối loạn gây bệnh nặng (tăng NH₃, rối loạn bẩm sinh).