Thân nhiệt là nhiệt độ cơ thể vì thể ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ phản ứng hoá học trong cơ thể.

C Người là động vật hằng nhiệt nên nhiệt độ cơ thể không thay đổi theo nhiệt độ môi trường.

D Thân nhiệt của con người có thể thay đổi theo tuổi, thân nhiệt có xu hướng giảm dần và có thể trở thành một đặc điểm bình thường của quá trình lão hóa.

Thân nhiệt trung tâm (nhiệt độ trung tâm): nhiệt độ vùng lõi (36-37.5 độ C) được  đo ở trực tràng, miệng, nách.

Truyền nhiệt trực tiếp

•      Truyền nhiệt từ nơi có nhiệt độ cao sang nơi có nhiệt độ thấp

Truyền nhiệt đối lưu

•      Truyền nhiệt cho lớp không khí tiếp xúc (từ cơ thể sang môi trường ngoài thông qua lớp không khí này)

Bức xạ nhiệt (Ánh sáng mặt trời, đèn hồng ngoại)

•      Truyền nhiệt không cần chất dẫn truyền

Tháng cuối thai kỳ thường nhiệt độ tăng từ 0,5-0,8oC.

Trong bức xạ nhiệt:

•      Truyền nhiệt không cần chất dẫn truyền

•      Ít ảnh hưởng bởi nhiệt độ trong không khí

•      Chịu ảnh hưởng của màu sắc vật nhận nhiệt: màu sáng hấp thu nhiệt kém hơn màu tối

Trong hình thức bay hơi nước:

•      580kcal/l nước nay hơi (nên A sai)

•      Nhiệt độ môi trường càng tăng càng hiệu quả

•      Phụ thuộc độ ẩm không khí, tốc độ gió

•      Các tình huống bay hơi nước không cảm nhận được: hơi thở, qua da, không phụ thuộc nhiệt độ môi trường, không có vai trò chống nóng.

Bilan nhiệt = nhiệt chuyển hóa – nhiệt bay hơi, nhiệt bức xạ, nhiệt truyền

Tăng thông khí là hình thức thải nhiệt, đây là cơ chế giúp chống nóng

B Co mạch da giúp giảm vận chuyển nhiệt từ trung tâm ra ngoại vi

C Cơ dựng chân lông co giúp tăng bề dày lớp không khí trên da, đỡ mất nhiệt

D Run cơ sinh ra nhiều nhiệt

Phần trước vùng dưới đồi: thải nhiệt trong môi trường nóng

Phần sau vùng dưới đồi: đáp ứng với môi trường lạnh

A Trung tâm điều nhiệt nằm ở vùng dưới đồi

D Vùng dưới đồi hoạt động điều nhiệt chịu ảnh hưởng của vỏ não

Trung tâm điều nhiệt thuộc vùng dưới đồi

Co mạch da giúp giảm vận chuyển nhiệt từ trung tâm ra ngoại vi, đây là cơ chế chống lạnh.

Khi vận cơ chỉ có 25% hoá năng tích lũy trong tế bào cơ chuyển thành công cơ học còn lại 75% bị tiêu hao dưới dạng nhiệt.

Thân nhiệt là kết quả của sự điều hoà hai quá trình đối lập nhau trong cơ thể là quá trình sinh nhiệt và quá trình thải nhiệt.

Sốt là trạng thái thân nhiệt cao hơn bình thường, có thể do nhiều nguyên nhân gây nên.

- Thân nhiệt của con người có thể thay đổi theo tuổi, thân nhiệt có xu hướng giảm dần và có thể trở thành một đặc điểm bình thường của quá trình lão hóa.

- Thân nhiệt dao động ngày và đêm 1 độ C, thấp nhấp ban đêm, cao nhất ban ngày.

- Nửa sau chu kỳ kinh thân nhiệt cao hơn do tác động của hormon progesteron.

Trung tâm điều nhiệt gồm 2 phần:

Phần trước vùng dưới đồi có tác dụng chống nóng

Phần sau vùng dưới đồi có tác dụng chống lạnh

Trẻ sơ sinh, trẻ em dưới 3 tuổi có khả năng điều nhiệt kém hơn người lớn bởi vì hệ thống điều hòa nhiệt độ của trẻ chưa hoàn thiện.

Tăng chuyển hóa đồng nghĩa tăng sinh nhiệt

A Giảm hoạt động catecholamin giúp giảm chuyển hóa cơ sở, giảm sinh nhiệt

B, C Tăng thông khí, giãn mạch da giúp thải nhiệt

Sự bay hơi nước phụ thuộc độ ẩm không khí, tốc độ gió

Co mạch ngoại vi gây giảm mất nhiệt, giữ nhiệt chứ không giúp tăng thải nhiệt

Acetaminophen (Paracetamol) hạ sốt bằng cách ức chế hoạt tính POX (Peroxydase)

NSAIDs chọn lọc chỉ ức chế hoạt tính COX 2

Thuốc kháng viêm không steroids (NSAIDs) gồm 2 nhóm ức chế chọn lọc (ức chế COX 2) và không chọn lọc (ức chế đồng thời COX 1 và 2)

Trong thai kỳ thường nhiệt độ tăng từ 0,5-0,8oC do tác động của hocmon Progesterone

Aspirin thuộc nhóm NSAIDs không chọn loc, hạ sốt bằng cách ức chế Cycoloxygenase 1 và 2

Corticosteroids làm giảm đau hạ sốt bằng cách ức chế sự tạo thành acid arachidonic từ phospholipid

Tất cả cơ chế nêu trên đều giúp tăng sinh nhiệt cho cơ thể.

Hocmon giáp gây tăng chuyển hóa cơ thể làm tăng sinh nhiệt. Hệ giao cảm giải phóng adrenalin và noradrenalin làm tăng chuyển hóa tế bào gây tăng sinh nhiệt.

Ibuprofen thuộc nhóm NSAIDs không chọn lọc, ức chế đồng thời COX 1 và 2

Chất gây sốt Interleukin 1 làm tăng tổng hợp Prostaglandin ở vùng đưới dồi, Prostaglandin này sau đó tác động làm tăng điểm nhiệt chuẩn ở vùng dưới đồi lên gây sốt.

Chất gây sốt làm tăng tổng hợp Prostaglandin ở vùng đưới dồi, Prostaglandin này sau đó tác động làm tăng điểm nhiệt chuẩn ở vùng dưới đồi lên gây sốt.

Interleukin 1còn được gọi là chất gây sốt bạch cầu vì được giải phòng từ bạch cầu vào huyết tương sau quá trình thực bào.

Vùng trước thị-trước dưới đồi có các noron nhạy cảm nóng và ít noron nhạy cảm lạnh được gọi chung là vùng detector (vùng phát hiện nhiệt).

Phần sau vùng dưới đồi được xem là vùng tích hợp các loại tín hiệu nhiệt để đưa ra nhận định chung về toàn cảnh nhiệt độ của cơ thể.

Say nắng là một dạng say nóng khi có thêm bức xạ mặt trời

 Giãn mạch do lạnh cũng là một phản ứng bảo vệ của cơ thể khi quá lạnh, giãn mạch giúp máu từ trung tâm ra ngoại vi giúp đầu chi đỡ lạnh

Khi nhiệt độ cơ thể giảm đến 29-30 độ C cơ thể vùng dưới đồi hầu như không còn hiệu lực điều nhiệt nữa, giảm đến 25 độ C có thể gây ngừng tim, rùng tim.

Khi nhiệt độ môi trường cao hơn nhiệt độ da thì bay hơi là phương thức thải nhiệt cực kỳ hiệu quả cho cơ thể vì lúc này nhiệt không thể qua bức xạ và dẫn nhiệt tỏa ra khỏi cơ thể

Bức xạ nhiệt chỉ phụ thuộc nhiệt độ da và đồ vật xung quanh ở khoảng cách xa, không phụ thuộc vật tiếp xúc da như không khí

Truyền nhiệt trong môi trường nước (như khi cơ thể ngâm nước) nhanh hơn nhiều so với không khí vì nhiệt lượng của nước cao hơn của không khí nhiều lần.

Quá trình mất nhiệt diễn ra qua 2 giai đoạn chính gồm:

Giai đoạn 1: chuyển nhiệt từ phần lõi cơ thể ra phần vỏ (da)

Giai đoạn 2: chuyển nhiệt từ mặt da phần vỏ ra môi trường xung quanh