Mascula densa là tế bào vết đặc thuộc phức hợp cận cầu thận.

Màng lọc cầu thận gồm 3 lớp:

▪ Lớp tế bào nội mô mao mạch cầu thận

▪ Lớp màng đáy (màng nền cầu thận)

▪ Lớp tế bào biểu mô có chân chính là lớp biểu mô tạng bao Bowman (podocyte)

Số 1 là ranh giới vùng vỏ-tủy thận

Điều hòa ngược cầu ống (tubuloglomerular feedback) là cơ chế quan trọng nhất, cần có sự tham gia của phức hợp cận cầu thận giúp điều học mức lọc cầu thận. Minh họa cơ chế điều hòa ngược cầu ống:

Chức năng của nephron gồm đầy đủ 3 chức năng sau:

- Lọc tại cầu thận

- Bài tiết các chất không cần thiết ra khỏi cơ thể và tái hấp thu chất cần thiết ở ống thận

Quá trình lọc chỉ xảy ra tại mao mạch cầu thận nên búi mao mạch cầu thận còn được gọi là mao mạch lọc.

Có 2 loại áp suất có tác dụng đẩy nước và các chất hoà tan từ mao mạch cầu thận vào bao Bowman là áp suất thủy tĩnh mao mạch cầu thận và áp suất keo bao Bowman.

Màng lọc cầu thận gồm 3 lớp:

Lớp tế bào nội mô mao mạch cầu thận

Lớp màng đáy (màng nền cầu thận): đây là lớp tích điện âm mạnh nhất

Lớp tế bào biểu mô có chân chính là lớp biểu mô tạng bao Bowman (podocyte)

Màng lọc cầu thận gồm 3 lớp:

Lớp tế bào nội mô mao mạch cầu thận: 70-100 nm cho phép protein qua.

Lớp màng đáy (màng nền cầu thận): lớp tích điện âm mạnh nhất.

Lớp tế bào biểu mô có chân chính là lớp biểu mô tạng bao Bowman (podocyte): tạo khe lọc 40 nm, là lớp quyết định chọn lọc kích thước.

Điều hòa ngược cầu ống (tubuloglomerular feedback) là cơ chế quan trọng nhất, cần có sự tham gia của phức hợp cận cầu thận giúp điều học mức lọc cầu thận.

Phức hợp cạnh cầu thận cấu tạo gồm 3 thành phần chính sau:

- Tế bào vết đặc: bản chất là tế bào biểu mô ống lượn xa

- Tế bào trung mô ngoài cầu thận

- Tế bào cận cầu thận (tế bào hạt)

Màng lọc cầu thận với kích thước lỗ lọc 7.5-10 nm không cho phép tế bào máu (hồng cầu, tiểu cầu) và phân tử albumin đi qua.

Tế bào vết đặc: bản chất là tế bào biểu mô ống lượn xa xếp lớp dày đặc tại nơi tiếp xúc mạch máu cầu thận, có vai trò theo dõi thành phần dịch trong ống lượn xa khi đi ngang qua đây.

Trong hội chứng thận hư, các tế bào có chân tham gia cấu tạo màng lọc cầu thận bị tổn thương nên làm các lỗ lọc dãn rộng gây thoát albumin vào nước tiểu.

Nephron cận tủy có cầu thận, ống lượn gần, ống lượn xa nằm trong vùng vỏ thận

B có 2 loại nephron gồm nephron vỏ và cận tủy

Tế bào cận cầu thận trong phức hợp cạnh cầu thận nằm chủ yếu trên thành tiểu động mạch vào gần cầu thận: bản chất do tế bào cơ trơn mạch máu tạo nên, có vai trò giải phóng renin

Albumin hầu như không được lọc qua màng lọc cầu thận

A, B, C đúng vì thành phần dịch lọc giống dịch kẽ tế bào, hoàn toàn không chứ tế bào máu, vì protein không qua được màng lọc nên dịch lọc có xu hướng tăng 5% ion âm để cân bằng điện tích.

Số 1 minh họa lá thành và lá tạng bao Bowman

Muốn quá trình lọc dừng lại thì:

(Áp suất thủy tĩnh mao mạch cầu thận + Áp suất keo bao Bowman) =

(Áp suất keo huyết tương + áp suất thủy tĩnh bao Bowman).

Thay số đã biết vào tính được áp suất keo mao mạch cầu thận = 37 mmHg

Hạ huyết áp gây giảm áp lực máu, giảm lượng máu đến thận, giảm lượng máu theo tiểu động mạch đi đến nephron.

B. Tắc nghẽn ống thận gây ứ đọng dịch lọc trên đoạn ống thận nghẽn làm giảm lọc qua màng lọc cầu thận

C. Mất máu nặng làm giảm thể tích tuần hoàn dẫn đến giảm lượng máu đến thận, giảm lượng máu theo tiểu động mạch đi đến nephron.

Hạ huyết áp làm giảm độ lọc cầu thận nên giảm thể tích nước tiểu.

Vị trí được chú thích chính là cầu thận, một thành phần của Nephron

Tế bào biểu mô có chân là lớp ngoài cùng tạo nên màng lọc cầu thận, quyết định chủ yếu kích thước lỗ lọc cầu thận

Điều hòa ngược cầu ống (tubuloglomerular feedback)là cơ chế quan trọng nhất điều hòa độ lọc cầu thận GFR, có sự tham gia của phức hợp cận cầu thận.

Màng lọc cầu thận ngăn không cho các tế bào máu và hầu hết phân tử protein (trong đó có albumin) đi qua, cho phép nước, glucose, ion và một số chất khác đi qua.

Áp suất thủy tĩnh bao Bowman và áp suất keo mao mạch cầu thận có xu hướng đẩy vật chất ngược lại vào lòng mao mạch cầu thận nên ngăn cản quá trình lọc cầu thận

Quá trình lọc xảy ra ở cầu thận của nephron

Giảm độ lọc cầu thận (GFR) có thể gặp trong một số nguyên nhân sau:
▪ Giảm áp suất thủy tĩnh mao mạch: mất máu, hạ huyết áp, mất nước (tiêu chảy, nôn ói).
▪ Tăng áp suất keo máu: đa u tủy
▪ Tăng áp suất thủy tĩnh Bowman: tắc nghẽn ống thận, tắc đường niệu (sỏi, u…).

Tế bào biểu mô ống lượn xa có một ít vi nhung mao nhưng không tạo bờ bàn chải như ở ống lượn gần

Có 2 loại Nephron là Nephron vỏ và Nephron cận tủy. Không có Nephron nằm hoàn toàn trong vùng tủy thận.

Vùng vỏ thận: cầu thận, ống lượn gần, ống lượn xa, ống góp vỏ

Vùng tủy thận: quai Henle, ống góp tủy và mạch máu thận

Hệ mạch máu của mỗi nephron bao gồm: Tiểu động mạch vào, tiểu động mạch ra, mao mạch quanh ống

Màng lọc cầu thận giữ lại hầu hết phân tử protein không cho phép đi qua, tuy nhiên vẫn có những phân tử protein có kích thước và trọng lượng phân tử nhỏ đi qua được dù tỷ lệ này rất thấp

Giãn tiểu động mạch vào làm tăng lưu lượng máu đến cầu thận sẽ gây tăng độ lọc cầu thận

Tăng độ lọc cầu thận (GFR) có thể gặp trong cơ chế tăng áp suất thủy tĩnh mao mạch gây ra do tăng huyết áp. Tăng huyết áp làm tăng áp suất trong động mạch thận dẫn đến tăng độ lọc cầu thận.

Tắc niệu quản do sỏi làm tăng áp suất thủy tĩnh Bowman làm giảm độ lọc cầu thận.

Vết đặc – mascula densa chính là các tế bào biểu mô ống lượn xa tiếp xúc mạch máu cầu thận xếp lớp dày đặc do với các nơi khác.

Tế bào biểu mô ống lượn xa có một ít vi nhung mao nhưng không tạo bờ bàn chải như ở tế bào biểu mô ống lượn gần