Muối mật giúp cho sự hấp thu lipid vào tế bào niêm mạc ruột non qua cơ chế nhũ tương hóa chất béo (tạo hạt micelle), không có tác dụng phân giải lipid.

CCK làm giảm co bóp dạ dày, giảm sự tống thoát thức ăn từ dạ dày xuống tá tràng.

A sai vì CCK kích thích tụy ngoại tiết sản xuất ưu thế enzym tiêu hóa so với HCO3- chứ không gây ức chế HCO3-.

Sự acid hóa tá tràng tạo ra tín hiệu từ tá tràng ngăn ngừa sự thoát thức ăn từ dạ dày vào tá tràng, khi tá tràng bị acid hóa sẽ tăng tiết HCO3- để trung hòa ion H+.

Pepsinogen do dạ dày bài tiết vào dịch vị.

Secretin do tế bào S ở niêm mạc tá tràng tiết khi pH tá tràng < 4,5 → kích thích tụy bài tiết dịch tụy chứa nhiều bicarbonate để trung hòa acid và tạo pH kiềm cho enzyme tụy hoạt động.

Điều hòa sự bài tiết dịch ruột có sự tham gia của:

✔     Phản xạ thần kinh tại chỗ: dưỡng trấp kích thích bài tiết dịch ruột

✔     Secretin, cholecystokinin: tăng sự bài tiết dịch ruột non

Có sự khác nhau trong môi trường hoạt động của các enzyme tiêu hóa protein tại các đoạn khác nhau của hệ tiêu hóa, ví dụ:

- Pepsin của dịch vị dạ dày hoạt động tối ưu ở pH acid 1.8-3.5

- Các enzym tiêu hóa protein của tụy hoạt động tối ưu ở pH kiềm

Secretin và CCK do niêm mạc ruột non bài tiết nên tham gia sự bài tiết dịch tiêu hóa ở giai đoạn ruột.

Dịch tụy chứa đầy đủ enzym tiêu hóa tinh bột, protein, chất béo.

A Dịch vị chứa chủ yếu enzym tiêu hóa protein là pepsin.

B Nước bọt có enzym tiêu hóa tinh bột Amylase là chính.

C Dịch mật chứa muối mật giúp cho sự hấp thu chất béo.

Các enzyme tiêu hóa protein của tụy gồm: Chymotrypsin, carboxypolypeptidase, trypsin.

Pepsin là enzyme tiêu hóa protein của dịch vị do dạ dày bài tiết.

Trypsin là men phân giải protein có trong thức ăn thành polypeptide đồng thời cũng là tác nhân xúc tác cho phản ứng chuyển chymotrypsinogen thành chymotrypsin và procarboxypolypeptidase thành carboxypolypeptidase.

Carboxypolypeptidase có thể cắt rời acid amin đầu tận cùng carboxyl, biến polypeptid thành acid amin.

A Chymotrypsin cắt liên kết peptide mà phần -CO- thuộc về acid amin nhân thơm, phân giải protein thành polypeptid.

B Pepsin phân giải protein thành polypeptide

D Trypsine cắt đứt liên kết peptid mà phần –CO- thuộc acid amin kiềm (lysin, arginin), phân giải protein của thức ăn thành chuỗi polypeptide

Trypsin sau khi được tạo thành  hoạt hoá procarboxypolypeptidase thành carboxypolypeptidase.

Trypsinogen được hoạt hoá nhờ enzym enterokinase của ruột non và chính bản thân trypsin.

Bình thường các men thủy phân protein do tụy sản xuất đều dưới dạng tiền men (chưa hoạt động), chỉ khi nào vào ruột non mới được hoạt hóa thành dạng có tác dụng.

Cơ chế chính của viêm tụy cấp xảy ra sau một bữa ăn “đầy đủ” là do men tụy được tiết quá nhiều và tự hoạt hóa trong ống tụy dẫn đến phá hủy chính nhu mô tụy.

Aminopeptidase thuộc nhóm enzyme tiêu hóa protid được sản xuất bởi tế bào biểu mô của nhung mao ruột non

Secretin do tế bào S ở niêm mạc tá tràng tiết khi pH tá tràng < 4,5 → kích thích tụy bài tiết dịch tụy chứa nhiều bicarbonate để trung hòa acid và tạo pH kiềm cho enzyme tụy hoạt động.

Histamin không có vai trò trong điều hòa bài tiết enzyme tụy.

A Trong giai đoạn tâm linh/dạ dày: Acetylcholin kích thích tế bào tụy ngoại tiết, ít tác dụng lên tế bào ống tuyến → dịch tụy nhiều enzym tiêu hóa nhưng ít HCO3-

B Trong giai đoạn tâm linh/dạ dày: Gastrin kích thích tụy tăng bài tiết enzym tiêu hóa

C Trong giai đoạn ruột: Secretin do tế bào S ở niêm mạc tá tràng tiết khi pH tá tràng < 4,5 → kích thích tụy bài tiết dịch tụy chứa nhiều bicarbonate để trung hòa acid và tạo pH kiềm cho enzyme tụy hoạt động.

Từ giai đoạn tâm linh:

Sự kích thích dây X, hệ thần kinh ruột làm giải phóng acetylcholin. Acetylcholin kích thích tế bào tụy ngoại tiết, ít tác dụng lên tế bào ống tuyến → dịch tụy nhiều enzym tiêu hóa nhưng ít HCO3-, men tạm thời được giữ lại trong các nang và ống tuyến.

Muối mật có vai trò tăng hấp thu lipid nhưng không có vai trò tiêu hóa lipid trong tế bào biểu mô niêm mạc ruột.

Hệ thần kinh ruột gồm đám rối dưới niêm và đám rối cơ. Trong các đám rối có neoron hướng tâm, ly tâm và trung gian. Neuron hướng tâm truyền thông tin từ thụ thể nằm trong thành ruột như thụ thể hóa học, cơ học và áp suất thẩm thấu của hệ tiêu hóa. Hệ thần kinh ruột điều hòa hoạt động tiêu hóa theo kiểu phản xạ.

Dây thần kinh phó giao cảm thuộc về hệ thần kinh tự chủ.

Hệ phó giao cảm chi phối cho hệ tiêu hóa chủ yếu qua dây thần kinh X tương ứng chất dẫn truyền thần kinh là Acetylcholin. Kích thích hệ phó giao cảm gây tăng hoạt động cơ học của ruột, tăng bài tiết dịch tiêu hóa.

Hệ thần kinh tự chủ chi phối cho hệ tiêu hóa chủ yếu hệ phó giao cảm (dây thần kinh số X) thông qua chất dẫn truyền trung gian là Acetylcholin có tác dụng tăng tiết dịch tiêu hóa.

Dịch tụy kiềm là điều kiện sinh lý bình thườn, không kích thích phản xạ ruột-dạ dày.

Tế bào ống dẫn của tụy bài tiết NaHCO3 có tác dụng kiềm hóa

Cơ thắt hậu môn giúp giữ chặt phân, kiểm soát các hoạt động như trung tiện và đại tiện, không liên quan  sự trào ngược từ phần dưới lên phần trên của ống cơ tiêu hóa

Để tăng diện tích tiếp xúc, niêm mạc ruột non có những nếp gấp, nhung mao, vi nhung mao, nhờ những cấu trúc này tổng diện tích hấp thu của ruột non lên đến 250m2 (nên B sai).

A sai vì Ruột non là một đoạn ống tiêu hóa dài khoảng 5m

D sai vì bờ bàn chải của niêm mạc ruột non làm tăng diện tích hấp thu lên 3 lần

Các sóng co thắt lưu động xuất hiện ở dạ dày lúc đói lan truyền từ dạ dày đến ruột non

Tắc mật gây vàng da, triệu chứng này gây ra do tăng bilirubin tự do máu.

Bệnh nhân tiêu chảy cấp có nguy cơ mất nước và điện giải gồm Na+, K+, Cl,…

Tổng diện tích hấp thu của niêm mạc ruột non khoảng 250 m2

Cơ thắt thực quản dưới ngăn thức ăn trào ngược từ dạ dày lên thực quản. Khi trương lực cơ thắt thực quản dưới suy giảm, thức ăn từ dạ dày dễ trào ngược lên thực quản.

40% canxi được hấp thu chủ yếu ở tá tràng và hổng tràng

Gan không phải nơi dự trữ calcium.

Gan dự trữ khoảng 650 ml máu trong các xoang bên trong gan, dự trữ vitamin B12 lên đến 1 năm và dự trữ sắt dưới dạng Ferritin.

Bệnh nhân cắt toàn bộ dạ dày sẽ thiếu hụt yếu tố nội tại do tế bào thành dạ dày bài tiết, thiếu yếu tố nội tại làm vitamin B12 trong thức ăn không được hấp thu nên những bệnh nhân này bổ sung vitamin B12 bằng đường tiêm.

Bờ bàn chải hỗ trợ tiêu hóa và hấp thu thức ăn bằng nhiều cách: Tăng diện tích tiếp xúc của niêm mạc ruột, cung cấp men tiêu hoá, cung cấp các hệ thống chuyên chở đặc biệt nhưng không làm tăng vận chuyển dưỡng trấp trong ruột.

Sự hiện diện của dưỡng trấp trong ruột non không phải yếu tố làm giảm sự bài tiết pepsinogen của dạ dày.

Sự hiện diện của dưỡng trấp trong ruột non làm chậm sự thoát thức ăn ra khỏi dạ dày.

Tại ruột non, khi dưỡng trấp nhiều kích thích cử động nhào trộn tại ruột non, tăng tiết dịch tiêu hóa, tăng tiết HCO3- (tạo môi trường kiềm cho men tiêu hóa tại ruột non hoạt động)

Khi ruột non bị căng, thụ thể căng bị kích thích làm tăng nhu động ruột non qua hoạt động của hệ phó giao cảm.

A sai vì Nhu động ruột non giảm khi kích thích hệ giao cảm

D sai vì đẩy thực ăn với vận tốc 1cm/phút do nhu động ruột non yếu

Secretin làm giảm hoạt động cơ học của ruột non