Phù não là một biến chứng thần kinh cấp tính trong đột quỵ thiếu máu não, tình trạng này thường xuất hiện sau đột quỵ 2 - 3 giờ, đạt mức tối đa sau 24 giờ và tồn tại từ 5 - 10 ngày. Hậu quả của phù não đó là làm tăng áp lực nội sọ, làm giảm áp lực tưới máu não, có thể gây tụt, kẹt não gây nguy hiểm tới tính mạng người bệnh. Chính vì vậy cần phải điều trị tích cực.

Chống phù não khi nghi có tụt kẹt hoặc  tự nhiên ý thức xấu đi bằng manitol 20 % 0,1 - 0,25 g/kg (500 ml 20 %, chuyển XXXX giọt/phút trong 1giờ sau đó VII giọt  phút trong 4-5 giờ sau lặp lại vì manitol chỉ tác dụng tối đa 4-6 giờ, thường dùng 3-5 ngày.

CT não 6 giờ đầu có hình giảm đậm độ, diện tích ổ nhồi máu ≥ 1/3 MCA và hình ảnh lệch đường giữa là dấu hiệu hữu ích trong dự đoán phù não. Trên hình ảnh chụp CT não nếu thấy trên 50% vùng tưới máu của động mạch não giữa bị tổn thương trong vòng dưới 12 giờ đột quỵ. Đo thể tích MRI DWI trong 6 giờ đầu là hữu ích, nếu thể tích > 80ml thì dự đoán tiến triển bệnh sẽ rất nhanh.

Theo Tổ chức Y tế thế giới để xác định TBMMN thì cần có 3 tiêu chuẩn lâm sàng đó là có triệu chứng thần kinh khu trú, triệu chứng đó xảy ra đột ngột và không có chấn thương sọ não.  Với ba tiêu chuẩn lâm sàng trên thì độ chính xác 95- 99 %. Tuy nhiên có giá trị nhất là chụp não cắt lớp vi tính hoặc cộng hưởng từ não.

Còn lỗ bầu dục liên quan với tăng nguy cơ đột quỵ, đặc biệt là đột quỵ không rõ nguyên nhân xảy ra ở những người dưới 55 tuổi.

Slide 24

Slide 16

Hội chứng West, còn được gọi là hội chứng co thắt ở trẻ nhũ nhi, là một thể đặc biệt của bệnh động kinh thứ phát ảnh hưởng đến trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Hội chứng West được đặt theo tên của bác sĩ người Anh William James West (1793-1848), người đầu tiên mô tả tình trạng này ở đứa con trai 4 tháng tuổi của ông vào năm 1841.

Điện não của trẻ cho thấy hình ảnh rất hỗn loạn (sóng não bất thường được phát hiện bởi điện não đồ – EEG).

Slide 16

Slide 13 Nếu tổn thương nhánh nông sẽ gây liệt không đồng đều nửa người bên đối diện (mặt và tay nặng hơn chân), rối loạn cảm giác bên đối điện.

Slide 13: Nếu tổn thương nhánh sau của ĐM não giữa gây liệt đồng đều nửa người bên đối diện tổn thương, không có rối loạn cảm giác nửa người bên đối diện, có thể có rối loạn ngôn ngữ nếu tổn thương bán cầu trội

Slide 11-17

BN trẻ tuổi, giảm tri giác đột ngột kèm dấu tk khu trú cần nghĩ ngay đến dị dạng mạch não. Tuy nhiên có TS đau đầu & xu hướng ung thư trẻ hóa cũng cần nghĩ đến các bối cảnh ác tính

A, C, D là các rối loạn có thể gặp. Loét dạ dày có thể xảy ra với tổn thương có sẵn và tình trạng stress cấp của BN

Các biến chứng của đột quỵ có thể bao gồm rối loạn giấc ngủ, lú lẫn, trầm cảm, cơ tròn không tự chủ, xẹp phổi, viêm phổi, và rối loạn nuốt, có thể dẫn đến sặc, mất nước, hoặc thiếu dinh dưỡng. Bất động có thể dẫn đến bệnh lý huyết khối tắc mạch, suy kiệt, mất khối cơ, nhiễm trùng tiết niệu, loét tỳ đè, và co cứng cơ.

Chức năng sinh hoạt hàng ngày (bao gồm cả khả năng đi bộ, nhìn, cảm nhận, nhớ, suy nghĩ và nói) có thể suy giảm.

Trường hợp nhồi máu não diện rộng có thể xảy ra chuyển dạng đột quỵ (xuất huyết trong vùng nhồi máu)

Nguyên nhân chuyển dạng xuất huyết có thể do tái tưới máu, tái thông mạch bị tắc, do tuần hoàn bàng hệ hoặc do vỡ hàng rào máu não làm hồng cầu thoát quản. Có bệnh lý tim mạch gây huyết khối trong buồng tim; sau khi dùng thuốc tiêu sợi huyết ở những BN có ổ giảm tỷ trọng trên CT không cản quang những giờ đầu.

Điều trị THA cần tôn trọng áp lực tưới máu não và tùy thể đột quỵ để chỉ định hợp lý do đó cần BS chuyên môn sâu đánh giá.

B,C,D bắt buộc thực hiện. Khi chưa biết loại đột quỵ và diện tổn thương có nguy cơ tụ kẹt hay ko chỉ nên nâng nhẹ đầu góc 30 độ và tránh sặc cho BN.

A, B, D, E thuộc thứ phát

Điều trị tiêu huyết khối: là điều trị đặc hiệu của nhồi máu não nhưng để áp dụng được thì bệnh nhân cần phải đáp ứng các tiêu chuẩn xét nghiệm và thời gian, trong đó thời gian kể từ khi khởi phát phải không quá 3 giờ

Sử dụng aspirin và các thuốc chống ngưng tập tiểu cầu khác: được sử dụng ở tất cả các trường hợp đột quỵ nhồi máu não ngoại trừ bệnh nhân bị dị ứng hoặc không dung nạp aspirin hoặc đang cân nhắc dùng thuốc tiêu huyết khối. Heparin và các thuốc chống đông khác chỉ được chỉ định điều trị trong trường hợp nhồi máu não có rung nhĩ, bệnh van tim hoặc ngăn ngừa huyết khối tĩnh mạch sâu

Nguy cơ đột quỵ tổng thể đương nhiên sẽ không có phẫu thuật mà dừng lại ở những điều trị chung

Không nên dùng aspirin liều thấp (75 - 100 mg uống mỗi ngày) trên cơ sở thường quy để phòng ngừa bệnh xơ vữa động mạch chính ở người lớn > 70 tuổi (Dự phòng bệnh tim mạch tiên phát (CVD): hướng dẫn của hội Tim mạch Hoa Kỳ)

https://www.ahajournals.org/doi/full/10.1161/STROKEAHA.119.027336

In-hospital mortality was higher in the low SBP group (8.0% versus 4.2%; adjusted odds ratio [aOR], 1.58; 95% CI, 1.13–2.21; Table). Patients in the low SBP group also more often suffered from complications within 7 days after stroke onset (16.0% versus 6.5%; aOR, 2.56; 95% CI, 1.60–4.10). Specifically, patients with low SBP had a higher risk of heart failure (2.4% versus 0.1%; aOR, 17.85; 95% CI, 3.36–94.86), major extracranial bleeding (all gastrointestinal hemorrhages: 1.9% versus 0.1%; aOR, 26.04; 95% CI, 2.83–239.30), and sepsis (3.3% versus 0.5%; aOR, 5.53; 95% CI, 1.84–16.67).

“Aspirin is not something that has been shown to lower blood pressure,” says Dr. Laffin. “People certainly want it to, of course — but it just doesn’t work that way as a medication. We do not recommend it.”

There’s been speculation that aspirin taken before bedtime might help folks with hypertension. A few studies showed potential promise, too. “But that theory has never been borne out,” he adds.

https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/HYPERTENSIONAHA.114.04980

Mục tiêu điều trị huyết áp trong suy thận mạn cần đạt được là: kiểm soát huyết áp dưới 130/80mmHg bất kể tuổi nào.

Não và tim không hề dự trữ oxy và glucose do đó rất dễ tổn thương khi thiếu tưới máu, đặc biệt sẽ không phục hồi nếu quá thời gian vàng