Men gan ở bệnh nhân xơ gan thường có đặc điểm: có thể không tăng hoặc tăng nhẹ từ 2-5 lần ngưỡng bình thường, AST tăng cao hơn ALT và tì số AST/ALT>1 à Câu A, B và D là hợp lý. Câu C thì thường tỷ số AST/ALT > 2 trong các bệnh cảnh do rượu (bệnh gan do rượu). Sau đây là nhữn nguyên nhân có thể làm cho tỷ số AST/ALT>1:

Bệnh nhân mất bù khi có 1 trong các dấu hiệu: vàng da, não gan, báng bụng, XHTH trên do vỡ dãn TMTQ. Ở câu A, bệnh nhân có tình trạng não gan. Câu B bệnh nhân có tình trạng XHTH nghĩ nhiều do vỡ giãn TMTQ. Câu C bệnh nhân có triệu chứng báng bụng và biến chứng viêm phúc mạc nhiễm khuẩn. Câu D bệnh nhân chỉ có triệu chứng xơ gan, chưa xác định được tình trạng còn bù hay mất bù à Do đó tình huống trong câu D không phải là 1 tình trạng xơ gan mất bù.

Bệnh nhân có phân độ báng bụng khác nhau sẽ được tiếp cận điều trị khác nhau. Câu B sai do nếu Neutrophil < 250/uL nhưng bệnh nhân có kèm 1 trong các triệu chứng như sốt cao, đau bụng, rối loạn tri giác thì vẫn chẩn đoán VPMNK. Câu C sai vì bệnh nhân não gan tối thiểu phải thực hiện các trắc nghiệm tâm thần chuyên sâu và rất khó để phát hiện trên lâm sàng. Câu D sai vì bệnh nhân viêm gan B có thể tiến triển thành ung thư gan mà không cần qua giai đoạn xơ gan trước đó.

Vàng da xảy ra do bệnh nhân rối loạn chức năng thải bilirubin.

Các câu còn lại sai vì: Báng bụng do hội chứng tăng áp lực tĩnh mạch cửa kèm theo giảm tổng hợp albumin máu (chức năng chuyển hóa). Cường lách do hội chứng tăng áp lực tĩnh mạch cửa. Dễ bị hạ đường huyết do rối loạn chức năng dự trữ glycogen (chức năng chuyển hóa).

SAAG = 0.9 g/dL < 1.1 g/dL nên nghĩ dịch này có bản chất dịch tiết à loại trừ đáp án B, C, D là các nguyên nhân dịch thấm, hơn nữa protein dịch tăng, đường giảm, ADA < 20 U/L nên phù hợp với chẩn đoán lao màng bụng.

Não gan độ II YTTĐ do viêm phúc mạc nhiễm khuẩn nguyên phát – Xơ gan child C do viêm gan siêu vi B mạn – Báng bụng độ III

-        Chẩn đoán theo thứ tự: biến chứng – nguyên nhân – triệu chứng

-        Biến chứng: Bệnh nhân có rối loạn tri giác (ngủ gà), mất định hướng thời gian à Não gan độ II trên một bệnh nhân đang có tình trạng nhiễm trùng là viêm phúc mạc nhiễm khuẩn nguyên phát.

-        Đánh giá điểm Child-Pugh: Bilirubin 1.9 (1 điểm), Báng bụng độ III (3 điểm), Não gan độ II (2 điểm), Albumin 31 g/L (2 điểm), INR 2.2 (2 điểm) à 10 điểm à Child C

Bilirubin 1.8 mg/dL (1 điểm), báng bụng độ II (3 điểm), không não gan (1 điểm), Albumin 38 g/L (1 điểm), INR 1.7 (2 điểm) à 8 điểm

Nhiễm trùng là yếu tố thúc đẩy đến não gan thường gặp nhất ở bệnh nhân xơ gan. Những nguyên nhân khác gồn: hạ kali máu, táo bón, thuốc an thần và thuốc lợi tiểu.

Bệnh nhân xơ gan có hội chứng tăng áp lực tĩnh mạch cửa sẽ gây biến chứng báng bụng do tăng áp lực thủy tĩnh ở hệ TM phúc mạc, lách to do giãn TM lách và giãn TM thực quán gây biến chứng XHTH. Ở bệnh nhân xơ gan có tình trạng giảm tổng hợp albumin máu và thường biến chứng hạ Kali máu chỉ xảy ra khi bệnh nhân truyền dịch quá nhiều gây pha loãng nồng độ Kali máu.

F1 là giai đoạn xơ hóa gan nhẹ nhất, lúc này những sợi xơ vừa được hình thành nên chỉ tập trung tại khoảng cửa chứ chưa tạo vách từ khoảng cửa này lan tới khoảng cửa kế cận.

Có thể dùng siêu âm để phân loại xơ gan nốt to và nốt nhỏ. Hiện nay cách phân loại theo lâm sàng (xơ gan còn bù, xơ gan mất bù) sẽ giúp tiên lượng bệnh tốt hơn, cụ thể nếu BN xơ gan mất bù thì sẽ dễ xảy ra biến chứng nhiều hơn BN xơ gan còn bù. Do đó phân loại theo hình thái (xơ gan nốt to, xơ gan nốt nhỏ) không còn được sử dụng.

Do viêm gan siêu vi A chỉ gây bệnh cảnh viêm gan cấp chứ không gây viêm gan mạn nên không dẫn đến xơ gan.

Bệnh nhân xơ gan kèm hội chứng chuyển hóa nên nguyên nhân hướng đến nhiều nhất là bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu, để tầm soát bệnh này, ta sử dụng Fibroscan. Ceruloplasmin dùng tầm soát hội chứng Wilson, nồng độ alpha1-antitrypsin dùng tầm soát bệnh lý thiếu alpha1-antitrypsin.

Báng bụng gây ra do tăng áp lực thủy tĩnh trong tĩnh mạch phúc mạc. Ngoài ra bệnh nhân xơ gan còn biểu hiện hội chứng suy tế bào gan, trong hội chứng này, giảm sản xuất albumin gây giảm áp lực keo sẽ góp phần làm nặng hơn tình trạng báng bụng ở bệnh nhân xơ gan.

Do tăng áp lực trong tĩnh mạch cửa, máu chảy từ TM cửa sang TM chủ qua các TM rốn nên tuần hoàn bàng hệ sẽ tỏa ra từ rốn như hình nan hoa.

      Gan không thể thải histamin sẽ gây triệu chứng như dấu sao mạch, lòng bàn tay son, môi son.

      Gan không thể thải estrogen sẽ gây triệu chứng nữ hóa tuyến vú.

      Gan không thể tổng hợp yếu tố đông máu gây triệu chứng rối loạn đông máu.

      Gan không thể thải bilirubin gây vàng da.

Xét điểm Child-Pugh ta có:

      Báng bụng căng à 3 điểm

      Não gan độ 4 à 3 điểm

      Bilirubin >3 mg/dl à 3 điểm

      INR >2.3 à 3 điểm

      Albumin 28-35 g/L à 2điểm

Tổng cộng 14 điểm à Xơ gan child C

Dấu hiệu TMTQ dãn nguy cơ xuất huyết cao là

  Child-Pugh B hoặc C

  Áp lực tĩnh mạch trong gan > 12 mmHg

  Kích thước TM dãn lớn

  Có dấu chấm son

Mất định hướng thời gian là khi bệnh nhân xác định sai thời gian hiện tại, khi nói sai ít nhất 3 thông tin sai (ngày trong tháng, thứ trong tuần, tháng, mùa, năm). Đây là dấu hiệu của não gan độ II (West Haven)