Viêm khớp dạng thấp là một bệnh lý viêm mạn tính màng hoạt dịch. Đây là bệnh tự miễn phổ biến thứ 2 trên người trưởng thành sau Lupus, thường gặp ở lứa tuổi trung niên (nữ 35-40 tuổi, nam 60-80 tuổi). Viêm khớp dạng thấp ảnh hưởng đến hầu hết các khớp hoạt dịch trong cơ thể.

Cơ địa di truyền thường gặp nhất là HLA-DRB1 chứ không phải HLA-B27. GenHLA-DRB1 chiếm 60 – 70% trong viêm khớp dạng thấp.

Trong giai đoạn khởi phát bệnh viêm khớp dạng thấp có thể xảy ra nhiều mô hình. Trong mô hình khởi phát âm thầm, bệnh nhân chỉ mệt mỏi, sốt nhẹ kèm cứng khớp buổi sáng. Trong mô hình khởi phát cấp tính, cơn đau có thể cấp tính đến mức bệnh nhân đến cấp cứu. Trong mô hình viêm khớp palindromic, bệnh nhân có thể chỉ sưng đau 1 khớp dữ dội giống như gút hoặc nhiễm trùng khớp. Do đó đáp án D là đúng.

Viêm khớp dạng thấp chỉ ảnh hưởng đến khớp cột sống cổ chứ không ảnh hưởng đến khớp cột sống thắt lưng. Đây là đặc điểm khác biệt giữa viêm khớp dạng thấp so với thoái hóa khớp (thoái hóa khớp ảnh hưởng đến khớp cột sống thắt lưng)

Nốt thấp là những hạt nổi lên khỏi mặt da, chắc, không đau và có thể di động hoặc không à Do đó câu B không đúng.

Trong viêm khớp dạng thấp, bệnh nhân có những tổn thương không hồi phục bao gồm lệch trục khớp bàn ngón gây ra biến dạng ngón tay kiểu Boutonnier (Sự gập của khớp liên đốt gần và duỗi khớp liên đốt xa), đây là biến dạng ngón tay đặc trưng cho viêm khớp dạng thấp.

Anti-CCP có độ nhạy tương đương nhưng độ đặc hiệu cao hơn RF trong chẩn đoán viêm khớp dạng thấp nên câu A không đúng. Anti-CCP càng cao thì tiên lượng bệnh càng nặng nên câu B không đúng. RF và anti-CCP không phải lúc nào cũng cùng dương tính trong chẩn đoán VKDT nên câu D không đúng. Câu A đúng vì RF có thể (+) ở người bình thường (1% ở người trẻ và 5% người >70 tuổi).

·         Số khớp ảnh hưởng: 8 khớp nhỏ và 2 khớp lớn à 3 điểm

·         VS, CRP tăng à 1 điểm

·         Anti-CCP tăng > 3 lần à 3 điểm

·         Thời gian bệnh > 3 tháng à 1 điểm

Do đó tổng cộng ta có 8 điểm

DMARDS giúp làm chậm hoặc ngừng tiến triển bệnh, do đó giúp kiểm soát mức độ hoạt động bệnh nên đây là nhóm thuốc đầu tay trong điều trị viêm khớp dạng thấp.

Bệnh lý viêm khớp bao gồm rất nhiều nguyên nhân: rối loạn tự miễn (viêm khớp dạng thấp, lupus), nguyên nhân cơ học (thoái hóa khớp), nhiễm trùng, chuyển hóa (gút) hoặc các tình trạng bệnh lý tiềm ẩn khác.

Bệnh nhân đau tổng cộng 10 khớp nhỏ và 2 khớp lớn à 5 điểm.

RF tăng <3 lần ngưỡng bình thường à 2 điểm

VS và CRP bình thường à 0 điểm

Thời gian bệnh <6 tuần à 0 điểm

Do đó tổng cộng bệnh nhân có 7 điểm, chẩn đoán VKDT do tổng điểm ≥ 6

Các yếu tố tiêng lượng xấu ở bệnh nhân VKDT:

 Lớn tuổi, nữ giới

 Tổn thương nhiều khớp

 Tổn thương khớp trên XQ sớm và nặng

 RF (+) cao

 HLA-DR4 (+)

 Có biểu hiên ngoài khớp, đặc biệt viêm mạch máu

Viêm khớp dạng thấp là bệnh lý tự miễn ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể như tim, mạch máu, da, phổi, khớp,… Ở da có thể biểu hiện nốt thấp (hạt nổi lên khỏi mặt da, chắc, không đau và có thể di động hoặc không). Ở mắt có thể biểu hiện viêm thượng củng mạc, viêm xơ cứng chứ chưa ghi nhận đục thủy tinh thể. Ở tim có thể gây xỡ vữa ĐM, viêm màng ngoài tim, viêm cơ tim, rối loạn dẫn truyền, viêm nội tâm mạc chứ chưa ghi nhận chèn ép tim cấp do tràn dịch màng ngoài tim. XHTH không được ghi nhận trong VKDT

Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ VKDT lên 20 – 40 lần ở người có cơ địa nhạy cảm  Câu A không đúng.

VKDT được giả thuyết do estrogen ức chế lympho T helper và T suppresser nên nữ mắc bệnh nhiều hơn nam à Câu B không đúng

VKDT thường ảnh hưởng đến liên đốt gần à Câu C chưa chính xác

Câu D đúng vì biểu hiện ngoài khớp chứng tỏ VKDT ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể, hoạt động bệnh nặng nên tiên lượng BN nặng.