Bệnh nhân đủ tiêu chuẩn chẩn đoán tăng huyết áp do huyết áp ở 2 lần đo đều có mức huyết áp tâm thu ≥140 mmHg và huyết áp tâm trương ở lần thứ 2 đo ≥90 mmHg. Tuy nhiên trên bệnh nhân trẻ tưởi (<33 tuổi) thì cần phải tầm soát các nguyên nhân gây tăng huyết áp thứ phát, do đó ở thời điểm này, cần chẩn đoán là theo dõi THA thứ phát để có thể đưa ra quyết định tầm soát nguyên nhân trên bệnh nhân.

Bệnh nhân có tình trạng tăng huyết áp kèm hạ kali máu nên nghĩ nhiều đến THA thứ phát do cường aldosterol. Do Aldosterol là hormone có tác dụng tăng tái hấp thu Natri và nước, đồng thời tăng thải Kali và ion H+, do đó bệnh nhân cường Aldosterol sẽ có biểu hiện THA kèm hạ kali máu à Chọn đáp án B hoặc C. Bệnh cảnh cường Aldosterol sẽ được tầm soát bằng cách xét nghiệm máu đánh giá tỉ số Aldosterone-renin.

Ít nghĩ đến bệnh nhân có biến chứng bệnh thận mạn do creatinin không tăng cao, nhưng trên điện tâm đồ có trục lệch trái nên nghĩ nhiều là bệnh nhân có biến chứng phì đại thất trái và BN nên được siêu âm tim đánh giá thêm à Chọn đáp án C.

Lợi tiểu thiazide là loại lợi tiểu nhẹ, tác dụng lên ống lượn xa của thận. Tác dụng phụ của đa số các lợi tiểu thường là gây rối loạn điện giải, tác dụng phụ của lợi tiểu thiazide là: Hạ Kali, magie. Tăng calci máu, acid uric, lipid máu, đường huyết

Tăng huyết áp được gọi là kháng trị khi đã phối hợp 3 nhóm thuốc khác nhau ở liều tối đa, trong đó có kèm lợi tiểu nhưng huyết áp vẫn không đạt được mức mục tiêu. Nếu bệnh nhân trong tình huống này, có thể phối hợp thêm Spironolactone hoặc thuốc khác phù hợp với bệnh nền của bệnh nhân.

Ở bệnh nhân đái tháo đường có kèm tăng huyết áp thì thuốc ức chế men chuyển hoặc chẹn thụ thể là thuốc đã được chứng minh có lợi cho bệnh nhân và được ưu tiên hàng đầu nhằm bảo vệ thận và ngăn ngừa các biến chứng THA. Tuy nhiên ở bệnh nhân có mức độ là tăng huyết áp độ 2 thì cần phải phối hợp 2 thuốc ngay từ ban đầu kèm theo với thay đổi lối sống, trong đó ức chế calci là thuốc được khuyến cáo phối hợp chung với ACEI/ARB.

Bệnh nhân có huyết áp tâm thu ≥180 hoặc HA tâm trương ≥120mmHg được chẩn đoán là cơn tăng huyết áp. Bệnh nhân có biểu hiện yếu nửa người bên phải à Chẩn đoán cơn tăng huyết áp cấp cứu do có tổn thương cơ quan đích. Do đó đáp án đúng là câu A.

Huyết áp mục tiêu theo ISH 202 đối với bệnh nhân <65 tuổi là 130/80mmHg nếu bệnh nhân có thể dung nạp được nhưng không được <120/70mmHg.

Bệnh nhân có bệnh nền là COPD, do đó thuốc không nên sử dụng là thuốc chẹn beta do gây chẹn thụ thể beta làm co thắt phế quản. Do đó trong các đáp án trên thì BN sẽ không nên sử dụng Atenolol và Propranolol. Nhưng Atenolol là thuốc có tác dụng chẹn thụ thể Beta 1 >Beta 2 (Phân nhóm I) nên có thể sử dụng được trên bệnh nhân COPD ở liều thấp. Còn đối với Propranolol là thuốc ức chế beta không chọn lọc (chẹn Beta 1 = Beta 2), do đó thì không nên sử dụng trên bệnh nhân có bệnh cảnh co thắt phế quản như COPD.

Câu A không đúng vì trước khi đo huyết áp chỉ cần nghỉ ngơi tại chỗ 15 phút. Câu C không đúng vì khuyến cáo dùng băng quấn vừa với chu vi tay của bệnh nhân, đối với bệnh nhân có kích thước bắp tay to phải chọn băng quấn rộng hơn bình thường. Câu D không đúng vì bệnh nhân không cân nhịn ăn trước khi đo huyết áp, tuy nhiên cần tránh uống cà phê trước đo 30 phút.

Câu B đúng, nếu bệnh nhân khám lần đầu thì phải đo huyết áp ở cả 2 tay để xem có chênh lệch huyết áp 2 tay hay không.

Tăng huyết áp tâm thu đơn độc tức là chỉ có mức huyết áp tâm thu cao, còn huyết áp tâm trương bình thường à chọn câu C.

Tăng huyết áp là tình trạng làm tăng áp lực lên mao mạch cầu thận, khi áp lực tăng cao sẽ làm tổn thương màng lọc cầu thận. Mà nếu màng lọc bị tổn thương thì sẽ có tình trạng tiểu đạm xảy ra do đạm sẽ thoát ra các chỗ tổn thương của màng lọc.

Adreanalin gây tăng huyết áp do tăng hoạt hệ giao cảm bằng thụ thể alpha (gây co mạch máu) và beta (gây tăng nhịp tim). Hydrocortisol gây tăng huyết áp do tăng sự nhạy cảm với catecholamin ở mạch máu và do tăng tái hấp thu muối nước (hoạt tính mineralcorticoid). Thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) làm thay đổi chức năng thận, làm giảm lưu lượng máu qua thận và độ lọc cầu thận và gây giữ natri à Huyết áp tăng.

Âm thanh Korotkoff: tiếng đập nghe được khi đo huyết áp được tạo ra do sự kết hợp của dòng máu xoáy khi chảy qua đoạn động mạch bị hẹp và dao động thành động mạch tạo ra tiếng động (gồm 5 pha, tiếng đập ở mỗi pha có đặc điểm riêng, pha 1 ứng với huyết áp tâm thu và pha 5 ứng với huyết áp tâm trương).

Các xét nghiệm trong tăng huyết áp giúp đánh giá nhiều khía cạnh:

         Tìm dấu hiệu THA thứ phát: Aldosterone-renin ratio, metanephrines tự do huyết tương, cortisol nước bọt 11h đêm hoặc xét nghiệm cortisol máu/nước tiểu; albumin/creatinine ratio nước tiểu; uric acid máu; chức năng gan.

         Tìm biến chứng mạn: siêu âm tim, soi đáy mắt, CT/MRI não, siêu âm động mạch cảnh, ABI.

         Đánh giá yếu tố nguy cơ THA: các xét nghiệm thường quy, các xét nghiệm tìm biến chứng mạn.

Bệnh nhân này có dấu hiệu tiểu động mạch bắt chéo là biến chứng mắt giai đoạn 2.

Khi cần tầm soát biến chứng mạch máu, ta cần cho siêu âm mạch máu (ví dụ siêu âm động tĩnh mạch chi dưới) để đánh giá xơ vữa động mạch hay không. Đo chỉ số ABI là cách chẩn đoán bệnh động mạch ngoại biên.

Phình bóc tách động mạch chủ là tình trạng các lớp mạch máu bị yếu đi, do đó động mạch chủ bụng sẽ phình ra. Trong bệnh cảnh tăng huyết áp cấp cứu, áp lực cao có thể làm chỗ phình này vỡ ra, làm bệnh nhân tràn máu ổ bụng nên nguy cơ tử vong cao à Cần siêu âm bụng loại trừ ngay.

Nhóm ức chế men chuyển (ví dụ captopril, lisinopril,…) có cơ chế là ức chế chuyển hóa bradykinin thành các hợp chất kinin, do đó bradykinin ứ lại trong cơ thể, mà bradykinin tăng sẽ gây ra triệu chứng ho.