Hẹp môn vị là tình trạng lưu thông thức ăn, dịch dạ dày xuống tá tràng bị cản trở hoặc đình trệ hoàn toàn.

Hậu quả của hẹp môn vị là dạ dày bị dãn to, dịch và thức ăn ứ đọng ở dạ dày sau 6 giờ vẫn chưa lưu thông hết.

Nguyên nhân gây hẹp môn vị thường gặp nhất là ung th­ư hang – môn vị dạ dày.

Hội chứng hẹp môn vị không được điều trị kịp thời sẽ dẫn đến rối loạn chuyển hóa nước, điện giải, toàn thân suy kiệt do lưu thông dạ dày – ruột bị đình trệ.

Hiện nay, tỷ lệ hẹp môn vị do loét tá tràng giảm đáng kể là từ 2% - 5%.

Các nguyên nhân gây hẹp môn vị ở dạ dày bao gồm u lành tính vùng môn vị, sa tụt niêm mạc dạ dày qua lỗ môn vị, teo cơ hang vị, hẹp phì đại môn vị, hạch trong bệnh Hodgkin, sẹo bỏng dạ dày do uống phải acid, kiềm.

Các nguyên nhân tuỵ lạc chỗ- u tuỵ xâm lấn đều là nguyên nhân ngoài dạ dày

Hẹp môn vị có thể chia thành hai loại chính là hẹp cơ năng do viêm nhiễm, phù nề, co thắt và hẹp thực thể do ung thư­­, ổ loét tá tràng to, xơ chai.

Giai đoạn đầu trong hẹp môn vị có triệu chứng như đau bụng, nôn xuất hiện sau ăn.

Giai đoạn tăng trương lực trong hẹp môn vị bệnh nhân xuất hiện khó tiêu, nôn sớm sau ăn và các hiện tượng viêm nhiễm, phù nề giảm dần.

Hậu quả của hẹp môn vị giai đoạn mất trương lực là dạ dày bị dãn to, chứa nhiều dịch và thức ăn ứ đọng.

Triệu chứng xuất hiện trong giai đoạn đầu của hẹp môn vị bao gồm đau sau bữa ăn, đau vùng thượng vị và nôn sớm sau ăn.

Dấu hiệu lắc óc ách lúc đói xuất hiện trong giai đoạn tiến triển của hẹp môn vị.

Giai đoạn tiến triển của hẹp môn vị có triệu chứng như người gầy, da khô, mất nước, mệt mỏi.

Hẹp môn vị thực thể phải điều trị bằng phương pháp điều trị ngoại khoa bằng phẫu thuật cắt đoạn dạ dày hoặc nối vị tràng.

Phẫu thuật cắt dây thần kinh X kèm theo nối vị tràng, cắt hang vị hoặc tạo hình môn vị được áp dụng khi hẹp môn vị do loét hành tá tràng.

Phẫu thuật nối vị tràng chỉ định trong trường hợp hẹp môn vị giai đoạn muộn, người già và tình trạng suy kiệt, cũng như trong trường hợp hẹp môn vị do loét hành tá tràng.

Mục đích chính của phẫu thuật là giải quyết tình trạng hẹp và có thể đồng thời chữa triệt căn. Tốt nhất là phẫu thuật cắt đoạn dạ dày và lập lại sự lưu thông tiêu hóa theo kiểu Billroth I hoặc Billroth II nếu bệnh nhân đến viện sớm, tình trạng toàn thân cho phép và chuẩn bị tốt.

Trước phẫu thuật, bệnh nhân cần được bồi phụ nước và điện giải dựa vào điện giải đồ. Bù máu và đạm nếu thiếu.

Bệnh co thắt tâm vị là một chẩn đoán phân biệt với hẹp môn vị có biểu hiện nghẹn đặc, sặc lỏng. Trên X quang, thực quản phía trên dãn to, dưới chít hẹp, giống hình củ cải, hình bít tất và không có túi hơi dạ dày. Trong quá trình nội soi, thấy ứ đọng thức ăn trong thực quản. Thực quản dãn to, tâm vị chít hẹp và co thắt liên tục nhưng niêm mạc mềm mại. Khi soi, phải chờ cơ tâm vị mở ra mới đưa ống soi xuống dạ dày được.