Gãy mâm chày chiếm khoảng 1-2 % các gãy xương ở người lớn

Gãy mâm chày ngoài là phổ biến nhất, tỉ lệ 55-70%, gãy mâm chày trong 10-23%. Và gãy cả hai mâm chày 11-31%

Gãy mâm chày là một chấn thương mạnh, có thể gây toàn bộ những vấn đề trên, do đó trong đánh giá gãy mâm chày, cần khám toàn diện và đẩy đủ, và lưu ý biến chứng chèn ép khoang và tổn thương mạch máu thần kinh.

Chèn ép khoang trong gãy mâm chày

Các cấu trúc ở khoeo có thể bị tổn thương khi gãy mâm chày

 Sụn chêm: 67%

     Dây chằng chéo: 96%

 Dây chằng bên : 85%

 Thương tổn mạch máu: 25-31%

 Thương tổn thần kinh mác: 23%

Các bạn lưu ý cơ chế lực Valgus sẽ gây ra biểu hiện gối valgus- hay vẹo trong. Nên lực tác động sẽ từ ngoài vào.

Lực valgus sẽ gây thương tổn sụn chêm ngoài và mâm chày ngoài. Đồng thời đứt dây chằng ở trong- đây cũng là cơ chế phổ biến trong gãy mâm chày

Tổn thương thần kinh mác chung sẽ mất xoay ngoài bàn chân – mất xoay trong là triệu chứng của tổn thương thần kinh chày.

Trên phim nghiêng, thì mâm chày ngoài có hình lồi

lateral tibial plateau: lồi                  medial tibial plateau :lõm

    Tất cả ý trên đều đúng về vai trò cảu MRI trong gãy mâm chày

Gãy lún mâm chày ngoài là phân độ III, chú ý là mâm chày chỉ bị lún chứ không bị gãy rời ra. Gãy độ III này thường gặp ở người lớn tuổi với chất lượng xương kém

   Là phân độ I gãy rời mâm chày ngoài, và không có lún

Độ VI khác với độ V là gãy hai mâm chày kèm tách rời mâm chày khỏi thân xương chày.

Các bạn tham khảo thêm ở tài liệu của bộ Y tế về bó bột trong gãy mâm chày 

Độ I có thể bắt vis xốp từ ngoài vào hoặc đặt nẹp và bắt vis. Vì độ I thì không có lún nên không cần ghép xương. Còn đinh Sign thì không áp dụng được cho gãy mâm chày.

Các đáp án còn lại trừ E đều là chỉ định của phẫu thuật điều trị gãy mâm chày. Trong độ ý E. chỉ định mổ là trục xương lệch >5 độ hoặc có di lệch xoay.

Không nên đi một đường mổ để giải quyết cả hai ổ gãy vì nguy cơ thương tổn phần mềm và gây nhiều biến chứng hơn

Đặt hai nẹp trong gãy Schatzker V

2 tháng đầu (tuần 1 tới tuần 8) không tì lên chân bị tổn thương, vì có nguy cơ di lệch vì tì đè sớm, cần hướng dẫn bệnh nhân tập đi nạng trong thời gian này

Tất cả ý trên đều đúng khi nói về biến chứng có thể gặp sau gãy mâm chày. Do đó vấn đề phục hồi chức năng và theo dõi sau điều trị là rất quan trọng

    Lý thuyết gãy ba trụ bổ sung gãy mâm chày sau, và giúp điều trị tốt hơn gãy mâm chày. Mâm chày sau cần CT scan để đánh giá chính xác , và lên kế hoạch phẫu thuật (đường mổ- ví trị đặt nẹp- vị trí nâng lún- ghép xương) phù hợp.

    Gãy mâm chày trong

    Gãy cả hai mâm chày và không kèm gãy hành xương

Đây là gãy mâm chày độ VI, gãy hai mâm chày kèm gãy hành xương – thân xương chày.