Tất cả triệu chứng trên đều có giá trị trong chẩn đoán thấm mật phúc mạc do sỏi ống mật chủ, tuy nhiên, triệu chứng quan trọng nhất vẫn là phản ứng phúc mạc ở vùng hạ sườn phải – điều này chứng tỏ có tác nhân gây phản ứng ở vùng này – trong trường hợp này là dịch mật.

Khám bụng có đề kháng toàn bộ chứng tỏ dịch mật đã lan rộng và gây viêm toàn bộ phúc mạc. Dấu hiệu này rất quan trọng và cần chú ý  phát hiện sớm trên lâm sàng.

Định luật Courvoisier cho rằng vàng da tắc mật kèm túi mật lớn là do u chèn ép đường mật, và đúng ở các nước phương Tây (không phải chỉ đúng ở châu Âu)

Viên sỏi tắc ở ống mật chủ gây tăng áp lực đường mật cấp tính- dẫn đến tăng cường co bóp đường mật và gây đau bụng. Chú ý, đáp án viên sỏi di chuyển là không chính xác, vì nhiều trường hợp viên sỏi mắc kẹt- hoàn toàn không di chuyển nhưng vì tăng áp lực đường mật nên cơn đau vẫn rất dữ dội.

Nếu tắc ở ống mật chủ- thì túi mật sẽ lớn, nếu tắc trên ngã ba- ở ống gan chung, hoặc ống gan trái hoặc phải thì túi mật không lớn.

Hình ảnh sỏi trên siêu âm gồm có dấu hiệu của sỏi: dấu tăng âm, và dấu hiệu bóng lưng sau sỏi (do sỏi cản âm)

Tất cả đều đúng với siêu âm, trong trường hợp cấp cứu có thể làm tại giường.

Murphy dương tính khi viêm túi mật nhưng túi mật không căng to. Nếu túi mật căng to thì không cần làm Murphy vì đã sờ và ấn túi mật đau.

Hiệu quả nhất vẫn là phương pháp mổ ống mật chủ lấy sỏi, và đặt dẫn lưu. Có thể thực hiện qua nội soi, hoặc mổ mở. Hiện nay có phương pháp ERCP tuy nhiên chỉ được làm ở một số trung tâm phát triển can thiệp mật.

Đối với Việt Nam thì nguyên nhân thường gặp nhất của sỏi mật là nhiễm vi trùng và kí sinh trùng. Khác với dịch tễ các nước phương Tây thì nguyên nhân thường gặp là sỏi Cholesterol.

Phương pháp mở ống mật chủ sẽ làm đường mật dễ bị hẹp và sơ sẹo- là một nguy cơ gây ứ đọng và tái phát sỏi. Các phương pháp nối mật ruột thì sẽ làm hạn chế tái phát hơn so với mở ống mật chủ lấy sỏi.

Phổ biến nhất ở Việt Nam vẫn là sỏi sắc tố mật (thường do vi khuẩn) và các xác kí sinh trùng đường ruột.

Tam chứng Charcot phải bao gồm ba triệu chứng trên theo đúng thứ tự- Đau bụng do tăng áp lực đường mật- sau đó vi khuẩn sinh sôi ở đường mật và gây sốt, cuối cùng, tắc mật làm tăng bilirubin trong máu và gây vàng da.

Đau bụng ở sỏi ống mật chủ là đau ở hạ sườn phải và lan ra vai phải và sau lưng.

Hiện nay, thông dụng nhất vẫn là siêu âm- có thể làm ở mọi cơ sở Y tế trong cả nước.

Chụp đường mật ngược dòng vừa đánh giá được đường mật dưới chỗ tắc, vừa lấy sỏi được từ đường nội soi.

Chụp đường mật qua da có thể thấy đường mật trên chỗ tắc và can thiệp dẫn lưu mật luôn nếu có chỉ định.

Chẩn đoán sỏi ống mật chủ dựa vào lâm sàng, xét nghiệm và hình ảnh học.

Bilirubin trực tiếp tăng và phosphatase kiềm tăng chứng tỏ tắc mật, cả ba đáp án A,B,C đều là những trường hợp tắc mật.

Hai phương pháp phổ biến nhất là mở ống mật chủ lấy sỏi bằng đường mổ hở hoặc nội soi.