Ở giữa thân xương có một cấu trúc rãnh chính là “Rãnh dưới đòn”

Điểm yếu của xương đòn là chỗ nối 2/3 trong & 1/3 ngoài, do:

- Đó là đoạn chuyển tiếp giữa phần lồi & lõm ở các bờ trước, sau

- Đồng thời tại vị trí đó thiết diện của xương cũng có sự thay đổi giữa tròn & dẹt

Ở mặt dưới thân xương đòn, về phía đầu cùng vai có 2 chi tiết quan trọng đó là “Củ nón” và “Đường thang”

Dây chằng bám từ củ nón đến mỏm quạ gọi là dây chằng nón.

Dây chằng bám từ đường thang đến mỏm quạ gọi là dây chằng thang.

2 dây chằng nón & dây chằng thang hợp lại gọi chung là dây chằng quạ đòn.

Trong phần thân xương đòn, ở phía ngoài mặt trên gồ ghề, phía trong mặt trên trơn láng và có thể sờ rất rõ ngay dưới da.

Nắm rõ được nguyên ủy & bám tận của các cơ, giúp chúng ta giải được những câu hỏi này rất nhanh, chính xác:

- Cơ dưới đòn có nguyên ủy là sụn và xương sườn 1, bám tận ở rãnh dưới đòn.

Xương vai được định hướng như sau:

1. Gai vai ra sau

2. Diện khớp hình soan hướng lên trên và ra ngoài

Như vậy “Gai vai” được dùng để phân biệt “trước & sau”

Mỏm quạ là chi tiết thuộc bờ trên của xương vai; nơi bám của các thành phần sau: cơ nhị đầu cánh tay, cơ ngực bé, cơ quạ cánh tay, dây chằng quạ cánh tay, dây chằng quạ đòn & dây chằng quạ - mỏm cùng vai.

Những thành phần bám vào “Mỏm quạ” là:

1. Đầu ngắn cơ nhị đầu cánh tay

2. Cơ ngực bé

3. Cơ quạ cánh tay

4. Dây chằng quạ cánh tay

5. Dây chằng quạ đòn

6. Dây chằng quạ - mỏm cùng vai

Nắm rõ nguyên ủy & bám của:

- Cơ nhị đầu cánh tay: gồm đầu dài & đầu ngắn. Nguyên ủy: đầu dài bám củ trên ổ chảo, đầu ngắn bám mỏm quạ xương vai. Bám tận vởi một gân gắn vào lồi củ quay & một trẻ cân đi xuống, vào trong lẫn với mạc nông cẳng tay.

- Cơ tam đầu cánh tay: gồm đầu dài, đầu trong & đầu ngoài. Nguyên ủy: đầu dài bám vào củ dưới ổ chảo, đầu ngoài bám trên rãnh thần kinh quay, đầu trong bám dưới rãnh thần kinh quay. bám tận: mặt trên mỏm khuỷu.

Cả 4 thần kinh đều là nhánh bên của đám rối thần kinh cánh tay, nhưng vị trí xuất phát khác nhau. Thần kinh trên vai xuất phát từ thân trên, đi qua khuyết quạ/ khuyết vai đến hố trên gai để chi phối cơ trên gai. Sau đó, thần kinh trên vai đi qua khuyết gai ổ chảo để xuống hố dưới gai và chi phối cho cơ dưới gai.

Giải thích hình vẽ:

- Chi tiết số 1 là Gai vai. Đây là chi tiết được dùng trong định hướng xương vai. 

- Chi tiết số 2 chính là Hố dưới gai, nơi bám của cơ dưới gai

- Chi tiết số 3 là Khuyết gai ổ chai, tại đây có thần kinh trên gai đi qua.

- Chi tiết số 4 là Ổ chảo xương vai. Đây là chi tiết được dùng trong định hướng xương vai và cũng là mặt khớp của khớp vai.

- Ý “Mỏm cùng vai của xương vai tiếp khớp với đầu cùng vai của xương đòn” đúng.

Ròng rọc thuộc đầu dưới xương cánh tay, tiếp khớp với khuyết ròng rọc của xương trụ trong khớp khuỷu.

Tất cả các dây chằng ở 4 đáp án đều thuộc phương tiện nối khớp của khớp vai, trong đó dây chằng quạ cánh tay là dây chằng khỏe nhất. Nó bám từ mỏm quạ xương vai đến củ lớn & của bé của xương cánh tay.

Xung quanh cổ phẫu thuật xương cánh có thần kinh nách và 2 nhánh bên của động mạch dưới đòn là động mạch mũ cánh tay trước & động mạch mũ cánh tay sau. Do đó, khi tổn thương cổ phẫu thì nguy cơ cao ảnh hưởng đến thần kinh nách, động mạch mũ cánh tay trước & động mạch mũ cánh tay sau.

Xương vai có 2 mặt là:

- Mặt sườnlõm, gọi là hố dưới vai

- Mặt lưngcó gai vai, gai vai chia mặt lưng làm hai hố: hố dưới gai và hố trên gai.

Như vậy: hố dưới gai hiện diện ở mặt lưng và hố dưới vai hiện diện ở mặt sườn.

- Cơ sấp tròn: do thần kinh giữa chi phối vận động

- Cơ cánh tay: do thần kinh quay chi phối vận động

- Cơ dạng ngón cái ngắn: do thần kinh giữa chi phối vận động

- Cơ giun 3: do thần kinh trụ chi phối vận động

4 thành của hố nách được cấu tạo từ các cơ sau:

- Thành trước: Cơ ngực lớn, Cơ ngực bé, Cơ dưới đòn, Cơ quạ cánh tay

- Thành ngoài: Cơ đen-ta

- Thành trong: Cơ răng trước

- Thành sau: Cơ trên gai, Cơ dưới gai, Cơ tròn bé, Cơ tròn lớn và Cơ dưới vai. Ngoài ra còn có đầu dài cơ tam đầu cánh tay và cơ lưng rộng.

* Hõm lào giải phẫu

Cấu tạo:

- Bờ ngoài: gân cơ dạng ngón cái dài và gân cơ duỗi ngón cái ngắn

- Bờ trong: gân cơ duỗi ngón cái dài

- Nền: xương thuyền và xương thang

* ĐM quay đi trong hõm lào giải phẫu

Những cơ do thần kinh quay chi phối vận động gồm: I, III, IV, V, VII.

Vậy tổ hợp phù hợp là: I, III, IV, VII

Vùng cẳng tay sau có 12 cơ, chia làm 2 lớp:

- Lớp nông có 7 cơ, chia làm 2 khu:

+ Khu ngoài có 3 cơ: cơ cánh tay quay, cơ duỗi cổ tay quay dài & cơ duỗi cổ tay quay ngắn.

+ Khu sau có 4 cơ: cơ duỗi chung các ngón, cơ duỗi ngón út, cơ duỗi cổ tay trụ & cơ khuỷu.

- Lớp sâu có 5 cơ: cơ dạng ngón cái dài, cơ duỗi ngón cái ngắn, cơ duỗi ngón cái dài, cơ duỗi ngón trỏ & cơ ngửa.