Bilirubin kết hợp tan trong nước nên có thể xuất hiện trong nước tiểu khi đường mật bị tắc. Bilirubin tự do gắn albumin, không lọc qua thận nên không gây bilirubin niệu rõ.

Ứ mật tiên phát liên quan tổn thương biểu mô đường mật nhỏ, khác với ứ mật thứ phát thường do cản trở đường dẫn mật lớn hơn.

Khi tắc nghẽn mật kéo dài, mật ứ gây tổn thương đường mật, phản ứng viêm xơ và lâu dần có thể tiến triển thành xơ gan mật thứ phát.

Trong tắc mật, bilirubin đã được kết hợp tại gan nhưng không thoát xuống đường mật bình thường, gây tăng bilirubin trực tiếp trong máu.

Tắc mật thường làm tăng bilirubin kết hợp, không phải kiểu tăng bilirubin tự do đơn thuần.

Phosphatase kiềm thường tăng trong hội chứng tắc mật do liên quan biểu mô đường mật và tình trạng ứ mật.

Béo phì là yếu tố làm tăng nguy cơ sỏi mật, thường liên quan rối loạn chuyển hóa lipid và cholesterol.

Viêm túi mật được nêu là bệnh hay gặp ở nữ, có thể liên quan khác biệt nội tiết, sinh hoạt và phản ứng tính.

Bilirubin kết hợp tan trong nước nên qua được thận, còn bilirubin tự do không tan nước và gắn albumin.

Gan có thể chịu tác động qua tĩnh mạch cửa, đường mật, bạch huyết; đường tiết niệu không phải đường xâm nhập trực tiếp vào gan–mật.

Nước tiểu sẫm do bilirubin kết hợp tăng và được thải qua thận, phù hợp với tắc mật hoặc rối loạn bài tiết bilirubin kết hợp.

Ứ mật tiên phát thường bắt đầu tại biểu mô đường mật nhỏ; ứ mật thứ phát liên quan cản trở dòng mật, có thể gây viêm xơ đường mật và xơ gan.

Bilirubin kết hợp tan trong nước nên khi tăng trong máu có thể qua cầu thận và xuất hiện trong nước tiểu.

Béo phì làm tăng nguy cơ sỏi mật; đau sau ăn mỡ gợi ý co bóp túi mật gặp trở ngại do sỏi hoặc rối loạn đường mật.

Dòng mật bị cản trở lâu ngày gây ứ mật, kích thích viêm xơ đường mật, ảnh hưởng tế bào gan và có thể dẫn đến xơ gan.

Hội chứng tắc mật thường được nhận diện qua bilirubin, phosphatase kiềm và GT tăng.

Tắc mật làm tăng bilirubin kết hợp nên thường có bilirubin niệu. Bilirubin niệu âm tính hướng nhiều hơn đến tăng bilirubin tự do, dù vẫn cần đối chiếu lâm sàng.

Khi mật không xuống ruột đầy đủ, sắc tố mật tạo màu phân giảm, làm phân nhạt hoặc bạc màu.

Sau ăn mỡ, túi mật co bóp để tống mật. Nếu có sỏi cản trở, áp lực tăng và gây đau kiểu cơn vùng hạ sườn phải.

Béo phì liên quan rối loạn lipid và tăng nguy cơ sỏi mật, trong khi các yếu tố còn lại không phải liên hệ chính của bệnh mật trong nội dung này.

Đây là điểm dễ nhầm. Bilirubin tự do không tan nước và gắn albumin nên không qua thận; bilirubin kết hợp tan nước nên gây bilirubin niệu và làm nước tiểu sẫm.

Phosphatase kiềm và GT tăng nổi bật là dấu gợi ý ứ mật/tắc mật hơn là tan huyết đơn thuần.

Tan huyết chủ yếu làm tăng bilirubin tự do; tắc mật làm tăng bilirubin kết hợp, vì vậy có thể có bilirubin niệu.

Đây là chuỗi bệnh sinh hợp lý của ứ mật thứ phát: cản trở dòng mật kéo dài gây viêm xơ đường mật, xơ hóa và có thể tiến triển xơ gan.

Bộ ba gợi ý gồm nữ, béo phì, đau sau ăn mỡ hướng đến bệnh túi mật do sỏi. Sỏi gây cản trở lưu thông mật hoặc co bóp túi mật.

Mật giúp tiêu hóa và hấp thu lipid. Khi tắc mật, hấp thu lipid giảm, kéo theo giảm hấp thu vitamin tan trong dầu A, D, E, K.

Vitamin K cần cho tổng hợp một số yếu tố đông máu. Tắc mật làm giảm hấp thu vitamin K, có thể gây xu hướng chảy máu.

Tắc mật làm bilirubin kết hợp/trực tiếp trào ngược vào máu và được thận thải, nên nước tiểu sẫm.

Tắc mật lâu ngày kích thích tổn thương đường mật, viêm xơ và xơ hóa nhu mô gan, không phải tổn thương đặc hiệu của não hay máu.

Bilirubin tự do gắn albumin nên không lọc qua thận; bilirubin kết hợp tan nước nên có thể xuất hiện trong nước tiểu.

Phân bạc màu do mật xuống ruột giảm, nước tiểu sẫm do bilirubin kết hợp qua thận, ngứa da liên quan ứ mật.

Tan huyết, vàng da sơ sinh và Gilbert đều thiên về tăng bilirubin tự do; tắc mật ngoài gan thiên về bilirubin kết hợp.

Sau ăn mỡ, túi mật co bóp mạnh hơn để đưa mật xuống ruột. Nếu có sỏi, sự co bóp này làm tăng áp lực và gây đau.

Mật có vai trò quan trọng trong tiêu hóa lipid. Khi mật không xuống ruột đủ, hấp thu mỡ và vitamin tan trong dầu bị ảnh hưởng.

Sau bữa ăn nhiều chất béo, túi mật sẽ co bóp để tống mật xuống tá tràng hỗ trợ tiêu hóa lipid. Khi có sỏi mật, sự co bóp này làm tăng áp lực trong túi mật hoặc đường mật, gây đau quặn hạ sườn phải điển hình. Các lựa chọn còn lại không giải thích đúng cơ chế đau trong cơn đau quặn mật.