Hạch bạch huyết là tổ chức lympho thứ cấp, nơi các tế bào lympho trưởng thành gặp kháng nguyên và tham gia đáp ứng miễn dịch.

Hạch có vai trò lọc kháng nguyên theo đường bạch huyết nên thường nằm ở các điểm phân nhánh của mạch bạch huyết.

Vùng vỏ là vùng lympho B, tạo các nang lympho sơ cấp và có thể thành nang thứ cấp khi bị kích thích.

Vùng cận vỏ là vùng lympho T, còn gọi là vùng phụ thuộc tuyến ức.

Vùng tủy có xoang bạch mạch, mô liên kết, lympho B, lympho T, tương bào và đại thực bào.

Đáp ứng miễn dịch tế bào liên quan lympho T, nên vùng cận vỏ tăng sinh và chuyển dạng lympho T.

Kháng nguyên polysaccharid thường kích thích vùng vỏ, làm nang lympho sơ cấp phát triển thành nang thứ cấp.

U ác của dòng lympho được gọi là lymphoma; đây là một ngoại lệ có đuôi “-oma” nhưng là u ác.

Phức hợp nguyên thủy của lao gồm mụn nhiễm Ghon, viêm hạch lympho rốn phổi hoặc cạnh khí quản và đường lympho viêm nối giữa hai tổn thương.

Lao điển hình có hoại tử bã đậu, có thể gặp ở hạch cổ, hạch nách hoặc các vị trí khác.

Nang lympho thuộc vùng B. Khi kháng nguyên dạng polysaccharid kích thích, nang sơ cấp có thể thành nang thứ cấp.

Vùng cận vỏ là vùng phụ thuộc tuyến ức, chứa lympho T; tuyến ức teo hoặc bị cắt làm vùng này nghèo tế bào.

Đáp ứng dịch thể phụ thuộc tuyến ức cần sự phối hợp giữa lympho B và lympho T, sau đó tạo tương bào.

Sau khi kháng nguyên được xử lý tại hạch, dịch bạch huyết rời hạch mang các thành phần đáp ứng miễn dịch vào tuần hoàn chung.

Lách có tủy đỏ chuyên phá hủy hồng cầu già và tủy trắng tập trung lympho.

Vùng lympho T của lách nằm quanh tiểu động mạch lách, là vùng phụ thuộc tuyến ức.

Lympho B tạo các nang lympho trong tủy trắng, tương tự vùng vỏ hạch.

Lymphoma là u ác nhưng mang đuôi “-oma”, dễ gây nhầm với u lành.

Waldenstrom có tế bào B ác tính thâm nhiễm tổ chức lympho, thường gây gan, lách, hạch to và IgM tăng cao.

Protein Bence-Jones là chuỗi nhẹ Ig tự do được đào thải qua nước tiểu.

Waldenstrom là bệnh tế bào B tiết IgM đơn dòng; IgM lớn làm tăng độ nhớt máu và có thể gây thuyên tắc tuần hoàn.

U tủy là ung thư tương bào, liên quan tổn thương phá hủy xương nhiều vị trí, đặc biệt cột sống, sọ, xương chậu.

Lympho T tập trung ở vùng cận vỏ; khi có đáp ứng miễn dịch tế bào, vùng này tăng sinh và lympho T chuyển dạng.

Nang thứ cấp là biểu hiện vùng B ở vỏ hạch; polysaccharid thường kích thích đáp ứng tại vùng này.

Phức hợp nguyên thủy gồm mụn Ghon, hạch rốn phổi/cạnh khí quản viêm và đường lympho viêm nối hai thành phần này.

Nang lao gồm hoại tử bã đậu, tế bào dạng biểu mô, đại bào Langhans và vòng lympho bào gồm lympho B, T, NK ở bên ngoài.

Đại bào Langhans và tế bào dạng biểu mô biểu hiện đáp ứng viêm mạn, không hoàn toàn đặc hiệu cho lao.

Dòng lympho ác tính gọi là lymphoma, không gọi adenoma hay fibroma vì không xuất phát từ biểu mô tuyến hoặc mô sợi lành.

Lymphoma nằm trong nhóm ngoại lệ: tên có đuôi “-oma” nhưng là u ác.

Kháng nguyên ngoại sinh được trình diện qua MHC II cho TCD4; TCD4 có thể biệt hóa thành Th1 hoặc Th2.

Protein nội sinh, gồm protein đặc hiệu u, được vận chuyển lên bề mặt qua MHC I và trình diện cho TCD8 gây độc.

Vi khuẩn nội bào cần đáp ứng miễn dịch qua trung gian tế bào, trong đó lympho T hoạt hóa đại thực bào để diệt tác nhân nội bào.

Kháng nguyên protein thường gây đáp ứng dịch thể phụ thuộc tuyến ức, cần tương tác lympho B và T, sau đó tạo tương bào.

U tủy là bệnh của tương bào, gây tăng Ig hoặc chuỗi nhẹ Ig và thâm nhiễm tủy xương.

Lao nguyên phát có phức hợp nguyên thủy: mụn Ghon, viêm hạch lympho rốn phổi/cạnh khí quản và viêm đường lympho nối giữa hai tổn thương.