Tắc cơ học ở đại tràng làm phân khó di chuyển xuống dưới, gây táo bón.

Táo bón kéo dài làm tăng rặn, ứ phân, dễ gây trĩ, chảy máu và nhiễm khuẩn.

Viêm mạn là viêm kéo dài, thường do tác nhân gây tổn thương còn tồn tại hoặc quá trình viêm cấp không được giải quyết hoàn toàn.

Viêm cấp thường ưu thế bạch cầu đa nhân trung tính, nhất là khi có tổn thương niêm mạc cấp.

Viêm mạn thường có lympho bào, tương bào, đại thực bào; khác với viêm cấp thiên về bạch cầu trung tính.

Loét là mất chất niêm mạc, tạo vùng lõm hoặc khuyết bề mặt.

U tuyến đại tràng là u lành nhưng có thể hóa ác, nên được xem là tổn thương cần theo dõi và xử trí.

Ung thư tại chỗ là giai đoạn sớm, tế bào ác tính còn trong biểu mô và chưa phá vỡ màng đáy.

Xâm lấn nghĩa là u vượt qua màng đáy, đi vào mô bên dưới và có khả năng lan rộng.

H&E là nhuộm kinh điển giúp đánh giá mô học: viêm, loét, nghịch sản, ung thư.

U lành thường biệt hóa tốt, tế bào tương đối đồng nhất, mô học gần giống mô gốc.

Xâm lấn và di căn là đặc điểm quan trọng phân biệt u ác với u lành.

Nghịch sản là rối loạn tăng sinh và sắp xếp tế bào, có thể tiến triển đến ung thư nếu nặng và kéo dài.

Nghịch sản nặng là tổn thương nguy cơ cao, có thể tiến triển thành ung thư tại chỗ và ung thư xâm lấn.

Viêm kéo dài có thể làm tăng nguy cơ rối loạn tăng sinh, nghịch sản và ung thư hóa.

Sinh thiết lấy mô để chẩn đoán mô bệnh học, đặc biệt quan trọng trong ung thư học.

Khối u phát triển vào lòng ruột có thể gây hẹp, cản trở phân đi qua, gây táo bón hoặc tắc.

Trong viêm, các chất trung gian làm tăng tính thấm thành mạch, gây thoát dịch và protein vào mô.

Đau trong viêm liên quan chất trung gian hóa học và phù nề kích thích tận cùng thần kinh.

Loạn khuẩn là sự thay đổi hoặc mất cân bằng giữa các nhóm vi khuẩn thường trú và không thường trú.

Tăng sinh tuyến kèm nhân xếp tầng, mất cực tính là biểu hiện nghịch sản trong polyp tuyến.

Khi tế bào ác tính còn giới hạn trong biểu mô và chưa phá màng đáy, gọi là ung thư tại chỗ.

Tiêu chuẩn then chốt của xâm lấn là phá vỡ màng đáy và lan vào mô đệm.

Sinh thiết giúp quan sát mô học để phân biệt viêm, polyp, nghịch sản và ung thư.

Viêm mạn đặc trưng bởi tế bào đơn nhân như lympho bào, tương bào và đại thực bào.

Loét bờ gồ, nền cứng, dễ chảy máu là hình ảnh nghi u ác; cần sinh thiết để loại trừ carcinom.

U ác có đặc điểm xâm nhập mô xung quanh và có khả năng di căn.

Mức độ nghịch sản càng cao thì nguy cơ ung thư hóa càng đáng chú ý

Tiền ung thư là tổn thương làm tăng nguy cơ ung thư, nhưng không phải tất cả đều trở thành ung thư.

Nguyên bào xơ tạo mô hạt, collagen và góp phần hình thành sẹo khi tổn thương lành.

Đa dạng tế bào, nhân tăng sắc, phân bào bất thường là các dấu hiệu ác tính vi thể.

Kháng sinh đường uống có thể gây loạn khuẩn ruột, biểu hiện thường gặp là tiêu chảy.

Xâm lấn sâu và di căn phản ánh tiến triển ác tính, liên quan tiên lượng xấu hơn.

Viêm mạn và ung thư đều có thể gây thay đổi đại thể giống nhau; sinh thiết giúp phân biệt.

Đại thể giúp định hướng, nhưng xác định ác tính cần bằng chứng mô bệnh học.