- Bệnh nhân đau ngực cấp phải được đo và phân tích điện tâm đồ 12 chuyển đạo trong vòng dưới 10 phút kể từ khi tiếp xúc y tế.
- Nhồi máu cơ tim có ST chênh lên (STEMI) là chỉ định kích hoạt phòng can thiệp mạch vành (Cathlab) khẩn cấp, không chờ kết quả men tim Troponin!
- Luôn loại trừ 5 nguyên nhân đau ngực nguy hiểm đe dọa tính mạng: Hội chứng vành cấp, Bóc tách động mạch chủ ngực, Thuyên tắc phổi cấp, Tràn khí màng phổi áp lực và Vỡ thực quản.
1. Đánh Giá Ban Đầu & Quy Tắc ABC
Đau ngực cấp là một trong những lý do nhập viện cấp cứu phổ biến nhất nhưng cũng ẩn chứa tỷ lệ tử vong cao nhất nếu bác sĩ bỏ sót các bệnh cảnh tim mạch tối cấp.
Ngay khi bệnh nhân bước vào phòng cấp cứu, việc đầu tiên người thầy thuốc cần thực hiện là đánh giá đường thở (Airway), nhịp thở (Breathing) và huyết động (Circulation). Đồng thời lắp máy monitor theo dõi liên tục huyết áp, nhịp tim và SpO2.
Bệnh nhân nam 58 tuổi đau thắt ngực lan lên cằm
Bệnh nhân nam 58 tuổi, tiền sử hút thuốc lá 20 năm, tăng huyết áp điều trị không liên tục. Nhập viện vì đau tức ngực sau xương ức khởi phát cách 2 giờ lúc đang nghỉ ngơi, cảm giác đè nặng như đá đè, lan lên cằm và mặt trong cánh tay trái, kèm vã mồ hôi lạnh. Huyết áp 145/90 mmHg, SpO2 97%.
3. Đọc Nhanh Điện Tâm Đồ (ECG) Trong 10 Phút Đầu
Điện tâm đồ là "vũ khí" chẩn đoán nhanh và rẻ tiền nhất nhưng có giá trị sinh mạng tối cao. Bác sĩ cần đối chiếu hình ảnh ST chênh lên ở các nhóm chuyển đạo tương ứng với vùng cơ tim bị tổn thương:
Nếu phát hiện ST chênh lên có ý nghĩa trên 2 chuyển đạo liên tiếp cùng vùng, chẩn đoán xác định là Nhồi Máu Cơ Tim Cấp ST Chênh Lên (STEMI). Ngay lập tức liên hệ đội ngũ can thiệp tim mạch, không trì hoãn chờ kết quả xét nghiệm máu!
1. Tuyệt đối không dùng Nitroglycerin cho bệnh nhân nhồi máu cơ tim thất phải (ST chênh lên ở V3R, V4R) hoặc bệnh nhân có huyết áp tâm thu dưới 90 mmHg, vì có thể gây tụt huyết áp trụy mạch không hồi phục!
2. Không loại trừ hội chứng vành cấp chỉ vì điện tâm đồ ban đầu bình thường. Có tới 15% ca nhồi máu cơ tim có ECG ban đầu không rõ ràng, cần đo lại sau mỗi 15 - 30 phút!
5. Bảng Liều Lượng Thuốc Cấp Cứu Ban Đầu
Gói điều trị ban đầu thường được tóm tắt bằng phác đồ MONA (Morphin, Oxy, Nitrat, Aspirin) có điều chỉnh theo hướng dẫn mới nhất của Hội Tim Mạch Việt Nam:
| Tên thuốc | Liều tấn công ban đầu | Đường dùng & Lưu ý |
|---|---|---|
| Aspirin | 150 - 300 mg | Nhai trực tiếp để hấp thu nhanh qua niêm mạc miệng. |
| Ticagrelor hoặc Clopidogrel | 180 mg (Ticagrelor) / 300-600 mg (Clopidogrel) | Thuốc kháng kết tập tiểu cầu thứ 2 (DAPT). Uống ngay. |
| Nitroglycerin | 0.4 mg | Ngậm dưới lưỡi mỗi 5 phút (tối đa 3 lần). Chống chỉ định nếu HA < 90. |
| Heparin không phân đoạn (UFH) | 60 IU/kg (tối đa 4000 IU) | Tiêm tĩnh mạch bolus trước khi đưa vào phòng Cathlab. |